سوابق

۱۴ اسفند ۱۳۵۷
امام خمینی^(ره) به مهدی کروبی، حبیب‌الله عسگراولادی و حبیب‌الله شفیق دستور تأسیس نهادی جهت رسیدگی به امور نیازمندان و محرومان را می‌دهند، نهادی که کمیته امداد امام خمینی نام می‌گیرد.
امام در اواخر حیات‌شان اعلام کردند در اسم هیچ نهاد و دستگاهی نام ایشان نباشد اما به کمیته امداد اجازه دادند تا مثل قبل همراه نام ایشان بماند. بعد از رحلت امام^(ره)، عسگراولادی گزارش‌هایی از عملکرد کمیته امداد به رهبر انقلاب داد، آیت‌الله خامنه‌ای هم با ادامه فعالیت به همان شیوه قبل و با حضور وی در آنجا موافقت کردند.
عسگراولادی تا پایان عمرش با سمت رئیس شورای مرکزی و نماینده ولی‌فقیه در کمیته امداد امام خمینی^(ره) مشغول فعالیت بود.

‏حکم امام خمینی^(ره) به مهدی کروبی
جهت تشکیل و سرپرستی کمیته امداد
بسمه تعالی‏
‏‏جناب عمادالاعلام و ثقه‌الاسلام آقای آقاشیخ مهدی کروبی دامت افاضاته‏
به جنابعالی مأموریت داده می‌شود که به‌اتفاق آقایان حاج حبیب‌الله عسکراولادی و‏‎ ‎‏آقای حاج حبیب‌الله شفیق در تشکیل کمیته‌های امداد در تهران و شهرستان‌ها اقدام لازم‏‎ ‎‏را نموده و حسابی تحت همین عنوان امداد باز کرده و وجوهی که تعیین شده، در حساب‏‎ ‎‏مزبور واریز نموده و با حسن تدبیر کمیته‌های مزبور را سرپرستی کنید.‏
‏‏روح‌الله الموسوی الخمینی

۶ اردیبهشت ۱۳۶۸
امام^(ره) حدود یک ماه پیش از رحلت‌شان در حکمی به حبیب‌الله عسگراولادی اموال در اختیار ولی فقیه را شرح می‌دهند و از وکلای خود می‌خواهند از درآمدهای این اموال در حد توان به کمیته امداد کمک کنند.

حکم امام خمینی^(ره) به حبیب‌الله عسگراولادی
جهت رسیدگی به اموال مجهول‌المالک
بسم الله الرحمن الرحیم‌
جناب آقای حبیب‌الله عسکراولادی زید توفیقه‌
با سلام، کلیه وجوه و اموال مجهول‌المالک بلاصاحب، ارث بلاوارث و اموالی که بابت تخمیس و خروج از ذمه و اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی و دیگر قوانین در اختیار ولی فقیه است، در اختیار آقایان حجج اسلام مهدی کروبی و حسن صانعی دامت افاضاتهما قرار می‌گیرد. آقایان از طرف اینجانب وکیل می‌باشند تا به هرگونه صلاح می‌دانند در تمامی ابعاد فروش، نگهداری و اداره آنها اقدام نمایند. بدیهی است اگر مایل باشند می‌توانند قسمتی از این اختیارات را در اختیار وزارت امور اقتصاد و دارایی، قرار دهند.
از آقایان می‌خواهم که دقت کامل کنند تا کلیه درآمدهای حاصله را هرچه بهتر در موارد مقرره شرعیه صرف نمایند و در حد توان به بنیاد شهید، بنیاد ۱۵ خرداد، بنیاد مسکن، کمیته امداد، سازمان بهزیستی، طرح شهید رجایی و بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی و موارد دیگر مورد نظرشان کمک نمایند و در تمامی موارد، امور شرعیه به دقت مراعات گردد. توفیق جنابعالی و آقایان را در خدمت به خانواده شهدا، جانبازان و مفقودین و اسرا و مستضعفین آرزومندیم. و السلام علیکم و رحمه الله.
۶ اردیبهشت ۱۳۶۸
روح‌الله الموسوی الخمینی‌

آخرین اساسنامه کمیته امداد امام خمینی^(ره):
مقدمه
کمیته امداد امام خمینی^(ره) بر اساس اندیشه و تفکر دینی و فقهی حضرت امام خمینی^(ره) و به دست ایشان با هویتی دینی و مردمی، جهادی، عام‌المنفعه و غیرانتفاعی تأسیس شد تا پیام‌آور فرهنگ احسان، ایثار، انفاق و نیکوکاری در جامعه اسلامی بوده و غیرت و کرامت انسانی را در حمایت از محرومان حفظ کند.
ماده یک:
نام کمیته امداد امام خمینی^(ره) در این اساسنامه به اختصار امداد امام نامیده می‌شود.
ماده دو:
هدف از تشکیل امداد امام، توانمندسازی و شکوفایی استعدادها و تأمین خوداتکایی، تقویت و رشد ایمانی و اعتقادی نیازمندان و محرومان با ارائه خدمات اجتماعی، حمایتی، فرهنگی و معیشتی به آنان می‌باشد.
ماده سه:
امداد امام دارای شخصیت حقوقی و مقررات مالی و اداری و استخدامی مستقل است که تحت نظارت عالیه مقام معظم ولایت مطلقه فقیه و طبق مفاد این اساسنامه اداره می‌شود.
ماده چهار:
مرکز اصلی امداد امام تهران است که می‌تواند در سایر نقاط داخل یا خارج از کشور شعباتی را طبق ضوابط تأسیس کند.
تبصره: ایجاد واحدهای خارج از کشور طبق ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری خواهد بود.
ماده پنج:
امداد امام^(ره) دارای تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران است.
ماده شش:
وظایف امداد امام عبارت است از:
۱- بررسی و شناخت انواع محرومیت‌های مادی و معنوی نیازمندان و تبیین آنها و شناسایی افراد و خانواده‌های لازم‌الحمایه در شهر، روستا و عشایر.
۲- پیشنهاد خط مشی، سیاست‌های اجرایی و طرح و برنامه‌های مؤثر برای رفع محرومیت‌ها در ابعاد مختلف به مراجع ذی‌ربط با استفاده از تمام ظرفیت‌های مردمی، دینی و قانونی.
۳- فراهم آوردن امکانات لازم به‌منظور توانمندسازی، خوداتکایی، استقلال اقتصادی افراد و خانواده‌های نیازمند از طریق استعدادسنجی، مهارت‌آموزی، ایجاد اشتغال، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و اعطای وام خدمات در حد توان.
۴- ایجاد تسهیلات لازم در جهت سلامت خانواده‌های نیازمند و تأمین خدمات بهداشتی و درمانی و اقدام به بیمه‌های درمانی و اجتماعی آنان در حد امکانات و قوانین و مقررات مربوطه.
۵- پرداخت نقدی و مساعدت‌های غیرنقدی از قبیل تأمین مسکن، جهیزیه و کمک به ازدواج نیازمندان.
۶- ارائه تسهیلات قرض‌الحسنه به نیازمندان در چهارچوب ضوابط مصوب هیأت امنای امداد امام از طریق:
الف ـ ایجاد صندوق قرض‌الحسنه با جذب سپرده‌های مردمی.
ب ـ بهره‌گیری از امکانات سایر صندوق‌های قرض‌الحسنه.
ج ـ بهره‌گیری از قرض‌الحسنه و تسهیلات بانک‌ها و مراکز دولتی.
د ـ استفاده از سایر ظرفیت‌های قانونی.
۷- ارائه خدمات فرهنگی به افراد و خانواده‌های نیازمند و ارتقاء باورهای دینی و سبک زندگی اسلامی آنان از طریق فعالیت‌های آموزشی، تربیتی با بهره‌گیری از ظرفیت حوزه‌های علمیه و دیگر مراکز فرهنگی.
۸- صیانت از نهاد خانواده و ارائه خدمات مشاوره، مددکاری و حمایت‌های لازم حقوقی و قضایی از افراد و خانواده‌های نیازمند.
۹- انتقال تجربیات و راهکارهای رفع فقر و کمک به نیازمندان دیگر کشورها در چهارچوب سیاست‌های نظام جمهوری اسلامی ایران.
۱۰- ترویج و احیاء فرهنگ احسان و نیکوکاری و اکرام ایتام و نشر سنّت‌های حسنه اسلامی، جذب و جلب، تمرکز و مدیریت زکوات، صدقات، انفاقات، اعانات و درآمد موقوفات حمایتی و توانمندسازی که به نام امداد امام وقف می‌شود و مصرف آنها در جهت رفع انواع محرومیت‌های نیازمندان مطابق ضوابط اسلامی.
۱۱- ارتباط و هماهنگی با مؤسسات خیریه و تشکل‌های نیکوکاری مردمی داخل و خارج از کشور به‌منظور تعامل و تبادل تجربه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های آنها در جهت انجام حمایت‌های مادی و معنوی از محرومان با تقویت و گسترش مشارکت مردمی.
۱۲- ایجاد سازوکار قانونی به‌منظور هماهنگی و ساماندهی نظارت بر حسن عمل مؤسسات خیریه رسمی مرتبط با فعالیت‌های امداد امام.
۱۳- انجام مأموریت‌هایی در چارچوب اهداف و وظایف امداد امام که توسط مراجع قانونی تعیین و تأمین اعتبار می‌شود.
ماده هفت:
دارایی‌های امداد امام عبارت است از خالص کلیه دارایی‌ها اعم از منقول و غیرمنقول و حقوق مادی و معنوی که به امداد امام واگذار شده و می‌شود یا از محل منابع مالی تأمین شده یا خواهد شد و در دفاتر امداد امام ثبت گردیده یا خواهد گردید که مجموعاً اموال ولی‌فقیه محسوب می‌گردد.
تبصره: هرگونه نقل و انتقال در دارایی‌ها و اموال و املاک و افزایش یا کاهش سرمایه براساس آیین‌نامه‌های مصوب هیأت امنا، توسط رئیس امداد امام انجام خواهد شد.
ماده هشت:
منابع مالی امداد امام عبارت است از:
الف ـ عنایات مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)}.
ب ـ اعتبارات و کمک‌های دولت جمهوری اسلامی ایران.
ج ـ هدایا و کمک‌های مردمی، مؤسسات، سازمان‌ها و نهادهای داخل و خارج از کشور.
د ـ صدقات، نذورات، زکوات، انفاقات، هبه و ثلث و موقوفاتی که به نام امداد امام وقف می‌شود.
هـ ـ درآمد حاصل از فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌ها و مؤسسات وابسته براساس سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)}.
و ـ فروش اموال (منقول و غیرمنقول).
ماده نه:
ارکان امداد امام عبارت است از:
الف ـ هیأت امنا
ب ـ رئیس امداد امام
ج ـ حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)
ماده ده:
هیأت امنا مرکب از ۵ تا ۷ نفر است که به انتخاب و حکم مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} برای مدت پنج سال تعیین می‌گردند.
تبصره ۱: هیأت امنا در اولین جلسه از بین اعضای خود دو نفر را به عنوان رئیس و نایب‌رئیس انتخاب می‌کند.
تبصره ۲: هیأت امنا دارای دبیرخانه‌ای است که وظایف، اختیارات و مسئولیت‌های آن طبق آیین نامه مصوب ایشان تعیین می‌گردد.
تبصره ۳: هیأت امنا فردی را به‌عنوان دبیر انتخاب می‌کند.
تبصره ۴: هیأت امنا با حضور اکثریت اعضا رسمیت یافته و تصمیمات آن متناسب با تعداد اعضا، با رأی موافق حداقل ۳ یا ۴ نفر از اعضا تصویب می‌شود.
ماده یازده:
وظایف و اختیارات هیأت امنا عبارت است از:
۱- پیشنهاد رئیس امداد امام از میان اعضای خود به مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} جهت تأیید و صدور حکم توسط معظم‌له.
۲- بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)}.
۳- پیشنهاد سیاست‌های کلان جهت تصویب مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)}.
۴- بررسی و تصویب سیاست‌ها و خط مشی‌های امداد امام به پیشنهاد رئیس امداد امام.
۵- بررسی و تصویب تشکیلات، شرح وظایف کلان واحدهای سازمانی امداد امام با رویکرد مدیریت جهادی و مردمی به پیشنهاد رئیس امداد امام بر اساس ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری.
۶- بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری به پیشنهاد رئیس امداد امام.
۷- رسیدگی به گزارش عملکرد سالانه امداد امام و تأیید آن جهت ارائه به مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)}.
۸- استماع گزارش رئیس امداد امام و تصویب صورت‌های مالی و عملکرد براساس گزارش حسابرس و بازرس قانونی.
۹- بررسی و تصویب آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، استخدامی و سایر آیین‌نامه‌های مورد نیاز امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری.
۱۰- تصویب اساسنامه سازمان‌ها و مؤسسات وابسته به پیشنهاد رئیس امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری.
۱۱- تأیید قائم‌مقام رئیس امداد امام با پیشنهاد وی.
۱۲- تعیین حق‌الزحمه رئیس امداد امام، قائم‌مقام ایشان و دبیر هیأت امنا.
۱۳- نظارت بر حسن اجرای اوامر و سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} و مصوبات هأت امنا.
۱۴- تأیید، ایجاد یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی.
ماده دوازده:
وظایف رکن نظارتی امداد امام و مؤسسات و واحدهای تابعه و وابسته آن بر عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است.
ماده سیزده:
رئیس امداد امام به پیشنهاد هیأت امنا و حکم مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} به مدت ۵ سال منصوب و بالاترین مقام اجرایی امداد امام محسوب می‌شود. تمامی مجتمع‌ها، شرکت‌ها، مؤسسات، واحدهای تابعه و وابسته امداد امام (اعم از اقتصادی، خدماتی، حمایتی) زیر نظر رئیس امداد امام اداره خواهد شد. ایشان مسئول اجرای کلیه امور و هدایت فعالیت‌ها و حفظ حقوق و منافع امداد امام است و وظایف خود را در چارچوب منویات مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} و این اساسنامه و مصوبات هیأت امنا به انجام می‌رساند.
ماده چهارده:
وظایف و اختیارات رئیس امداد امام عبارت است از:
۱- پیشنهاد اصلاح یا تغییر تشکیلات به هیأت امنا جهت تصویب.
۲- نمایندگی امداد امام در کلیه مراجع و امضای اسناد و اوراق بهادار تعهدآور.
۳- تهیه و تنظیم اهداف، سیاست‌ها، خط‌مشی‌ها، برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت و بودجه سالیانه امداد امام برای پیشنهاد به هیأت امنا جهت بررسی و تصویب.
۴- ارائه گزارش عملکرد و صورت‌های مالی سالانه امداد امام به هیأت امنا جهت بررسی و تصویب.
۵- تهیه آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی و استخدامی و سایر ضوابط و مقررات کلان مورد نیاز امداد امام برای پیشنهاد به هیأت امنا جهت بررسی و تصویب.
۶- نصب و عزل معاونین و مدیران‌کل استان‌ها، رؤساء و اعضای هیأت مدیره مجتمع‌ها، شرکت‌ها، مؤسسات و واحدهای تابعه اعم از اقتصادی، خدماتی، حمایتی با رعایت سیاست‌های مصوب هیأت امنا.
۷- تعامل با سایر نهادها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی در جهت تأمین اهداف امداد امام.
۸- تخصیص اعتبارات مصوب، وصول مطالبات، پرداخت دیون و عقد قراردادهای مورد نیاز با حق تفویض اختیار.
۹- حفظ امکانات امداد امام و استیفای کلیه حقوق مربوطه از اشخاص حقیقی و حقوقی، اقامه هر نوع دعوی نزد مراجع ذی‌صلاح و صلح و ساز و ارجاع امر به داوری با حق توکیل.
۱۰- اعطای وام و استقراض و تحصیل هر نوع اعتبار در چهارچوب اساسنامه و برنامه و بودجه و سیاست‌های مصوب هیأت امنا.
۱۱- پذیرش نذورات، تبرعات، زکوات، صدقات، موقوفات، هبه، هدایا و کمک‌های داخلی و خارجی برای امداد امام.
تبصره: پذیرش هبه و هدایا و کمک‌ها در چهارچوب آیین نامه مصوب هیأت امنا خواهد بود.
۱۲- افتتاح و انسداد حساب جاری و پس انداز و سپردهٔ مورد نیاز در بانک‌ها و سایر مؤسسات اعتباری و مالی داخل و خارج از کشور و نگهداری حساب‌های امداد امام و صدور مجوز افتتاح حساب برای مؤسسات و سازمان‌های وابسته.
۱۳- تأیید، صدور و ابلاغ دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و روش‌های اجرایی.
۱۴- تشخیص، تعهد، تسجیل و صدور اجازه پرداخت تعهدات بودجه‌ای، هدایا و سایر درآمدها در چارچوب برنامه و بودجه مصوب.
۱۵- رئیس امداد امام می‌تواند نسبت به معرفی فردی به عنوان قائم‌مقام به هیأت امنا اقدام نماید.
تبصره: قائم‌مقام پس از تأیید هیأت امنا با حکم رئیس امداد امام منصوب و در چارچوب اختیاراتی که از سوی رئیس امداد امام به ایشان تفویض می‌گردد، انجام وظیفه می‌نماید. اسناد مالی حساب خزانه‌ای امداد امام با امضای رئیس یا قائم‌مقام امداد امام و معاون مربوطه و مهر امداد امام صادر خواهد شد.
ماده پانزده:
سال مالی امداد امام از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفندماه همان سال پایان می‌پذیرد.
تبصره ۱: حساب‌های سالانه، کمک‌ها و اعتبارات دولتی در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مصوبات هیأت امنا تهیه و تنظیم می‌گردد.
تبصره ۲: صورت حساب‌های مالی و محاسباتی و یادداشت‌های همراه و اعتبارات مربوط به ولی‌فقیه و درآمدهای اختصاصی امداد امام مطابق ضوابط مربوطه توسط رئیس امداد امام تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به هیأت امنا ارائه می‌گردد.
تبصره ۳: گزارش عملکرد سالانه و گزارش‌های سالیانه مالی و محاسباتی (موضوع تبصره ۲) می‌بایستی توسط رئیس امداد امام حداکثر تا پایان مردادماه سال بعد به بازرس (حسابرس) ارائه و گزارش بازرسی حداکثر تا پایان مهرماه به هیأت امنا تحویل گردد و حداکثر تا پایان آبان ماه همان سال به تصویب هیأت امنا برسد.
تبصره ۴: تصویب عملکرد و حساب‌های امداد امام (موضوع تبصره ۲ و ۳) توسط هیأت امنا به منزله ارائه مفاصاحساب به رئیس امداد امام است.
تبصره ۵: یک نسخه از گزارش مصوب عملکرد و حساب‌های سالانه مالی و محاسباتی امداد امام با امضای رئیس هیأت امنا به محضر مبارک مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} ارسال می‌گردد.
ماده شانزده:
محدودیت‌ها:
الف– معاملات امداد امام با اعضای هیأت امنا، رؤسا و مدیران و اقارب سببی و نسبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود.
ب– انجام فعالیت‌ها و معاملات نظیر وظایف امداد امام برای مدیران و مسئولین آن ممنوع است.
ماده هفده:
انحلال امداد امام صرفاً با حکم مقام معظم رهبری^{(مدظله‌العالی)} قابل انجام خواهد بود.
ماده هجده:
اساسنامه اولیه کمیته امداد امام خمینی^(ره) که در تاریخ ۱۳۶۶/۳/۲۰ تنظیم و به توشیح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی^(ره) رسیده است، با اذن مقام معظم رهبری حضرت آیت‌االله‌العظمی خامنه‌ای^{(مدظله‌العالی)} در تاریخ ۱۳۸۰/۹/۲۹ با تغییراتی به توشیح معظم‌له رسید و مجدداً در تاریخ ۱۳۹۴/۱/۱۵ بازنگری و در ۱۸ ماده و ۱۳ تبصره مورد تأیید ایشان قرار گرفت.

۲۹ بهمن ۱۳۵۷
حزب جمهوری اسلامی توسط حجج اسلام سیدمحمد بهشتی، محمدجواد باهنر، سیدعلی خامنه‌ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی پس از مشورت با امام خمینی^(ره) تأسیس می‌شود.
بعد از اعلام موجودیت حزب جمهوری، اعضای هیئت‌های مؤتلفه اسلامی هم در آن ثبت‌نام کردند. عسگراولادی به انتخاب مؤسسان، عضو شورای مرکزی حزب می‌شود. او در کنگره اول حزب جمهوری در سال ۱۳۶۲ و کنگره دوم در ۲۶ تیر ۱۳۶۴ نیز برای عضویت در شورای مرکزی انتخاب می‌شود.
عسگراولادی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۶۰ و ۱۳۶۴ و انتخابات اول مجلس شورای اسلامی در فهرست حزب جمهوری اسلامی قرار داشت.
خرداد ۱۳۶۶ دو عضو مؤسس حزب آقایان سیدعلی خامنه‌ای و اکبر هاشمی رفسنجانی در نامه‌ای موضوع تعطیلی حزب را با امام^(ره) مطرح می‌کنند که با موافقت ایشان، حزب جمهوری اسلامی فعالیت خود را متوقف کرد.

نامه سیدعلی خامنه‌ای و اکبر هاشمی رفسنجانی به امام خمینی^(ره)
تصمیم تعطیلی حزب جمهوری اسلامی و درخواست نظر امام
بسم الله الرحمن الرحیم
محضر مبارک مرجع عالیقدر و رهبر کبیر انقلاب، حضرت امام خمینی‏‎ ‎‏مدظله‌العالی‏
همان‌طور که آن رهبر عزیز اطلاع دارند، تأسیس «حزب جمهوری اسلامی» از طرف هیئت ‎‏مؤسس با مشورت آن مقام معظم و در شرایطی انجام شد که نیاز به یک تشکل در برابر انبوه مسائل در‏‎ ‎‏آغاز انقلاب و لزوم انسجام و انتظام نیروهای آگاه و مؤمن و گسترش آگاهی‌های انقلابی و تربیت‏‎ ‎‏کادرهای فعال و کارآمد برای اداره کشور و خنثی کردن توطئه گروهک‌ها و عوامل دشمن خارجی و‏‎ ‎‏ضدانقلاب داخلی به‌شدت احساس می‌شد.
این حزب در طول سال‌های گذشته در حد توان خود به‌‏‎منظور تثبیت نظام جمهوری اسلامی و انجام تکالیف بزرگی که بر دوش خود حس می‌کرد، از هیچ‏‎ ‎‏کوششی فروگذار نکرد و در کوران توطئه‌های چپ و راست با فداکاری و تقدیم شهدایی که بعضی از‏‎ ‎‏آنان چهره‌های برجسته و فراموش‌نشدنی انقلاب‌اند، از جمله شهدای هفتم تیر، نقاب از روی نفاق‏‎ ‎‏برانداخت و مظلومیت و حقانیت خط امام را به نمایش گذارد.‏ در طول جنگ تحمیلی، حزب جمهوری اسلامی در سراسر کشور به وظیفه اسلامی خود برای‏‎ ‎‏بسیج مردم و شرکت فعال در جبهه‌های نور عمل کرد و جمعی از کادرها و اعضای آن در این جهاد‏‎ ‎‏مقدس به افتخار شهادت نایل آمدند.
تعبد افراد این حزب به اسلام و اعتقاد راسخ آنان به ولایت فقیه،‏‎ ‎‏که خود عامل مهمی در کینه‌توزی ضدانقلاب بود، ایجاب می‌کرد که در مراحل و مقاطع مختلف‏‎ ‎‏انقلاب، با کسب رهنمودهایی از آن مقام معظم، حرکت حزب را تنظیم و سیاست‌های آن را پی‌ریزی‏ نمایند.
اکنون به فضل الهی نهادهای جمهوری اسلامی تثبیت شده و سطح آگاهی و درک سیاسی آحاد‏‎ ‎‏ملت انقلاب را از جهات عدیده آسیب‌ناپذیر ساخته و روشن‌بینی و توکل و قوّت اراده آن رهبر‏‎ ‎‏عالیقدر و فداکاری و آمادگی مردم حزب‌اللّه توطئه‌های ضدانقلاب داخلی و استکبار جهانی را بی‌اثر و‏‎ ‎‏کم‌خطر نموده است لذا احساس می‌شود که وجود حزب، دیگر آن منافع و فواید آغاز کار را نداشته و‏‎ ‎‏بعکس، ممکن است تحزّب در شرایط کنونی بهانه‌ای برای ایجاد اختلاف و دودستگی و موجب‏‎ ‎‏خدشه در وحدت و انسجام ملت گردد، و حتی نیروها را صرف مقابله با یکدیگر و خنثی‌سازی‏‎ ‎‏یکدیگر کند.
لذا، همان‌طور که قبلاً نیز کرارا عرض شد، شورای مرکزی پس از بحث و بررسی مبسوط‏‎ ‎‏و مستوفا با اکثریت قاطع به این نتیجه رسید که مصلحت کنونی انقلاب در آن است که «حزب جمهوری‏‎ ‎‏اسلامی» تعطیل و فعالیت‌های آن به‌کلی متوقف گردد.‏ ‏‏مراتب برای استحضار و کسب رهنمود عالی معروض می‌گردد. والامر الیکم، و ادام الله بقائکم‏‎ ‎‏الشریف.
سیدعلی خامنه‌ای ـ اکبر هاشمی رفسنجانی‏‏

پاسخ امام خمینی^(ره) به نامه سیدعلی خامنه‌ای و اکبر هاشمی رفسنجانی
موافقت ایشان با تعطیلی حزب جمهوری اسلامی
بسمه تعالی‏
‏‏جنابان حجتی‌الاسلام آقای خامنه‌ای و آقای هاشمی دام توفیقهما‏
موافقت می‌شود. لازم است تذکر دهم که حضرات آقایان مؤسسین محترم حزب،‏‎ ‎‏مورد علاقه اینجانب می‌باشند. امیدوارم همگی در این موقع حساس با اتفاق و اتحاد در‏‎ ‎‏پیشبرد مقاصد عالیه اسلام و جمهوری اسلامی کوشا باشید. ضمناً تذکر می‌دهم که اهانت‏‎ ‎‏به هر مسلمانی چه عضو حزب باشد یا نه برخلاف اسلام و تفرقه‌اندازی در این موقع از‏‎ ‎‏بزرگترین گناهان است.
والسلام علیکما و رحمه الله
‏‏۱۱ خرداد ۶۶‏
‏‏روح‌الله الموسوی الخمینی‏

مرامنامه حزب جمهوری اسلامی
هدف حزب تداوم بخشیدن به انقلاب خلق مسلمان ایران در راه استقرار نظام عدل اسلامی در زمینه‌های معنوی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و نظامی است.
این تلاش در آغاز اقدامات زیر را در بر خواهد داشت:
۱. بالابردن آگاهی اسلامی و سیاسی مردم ایران و سرعت بخشیدن به خودسازی انقلابی آنها در همه ابعاد.
۲. پاک‌سازی کشور از آثار استبداد و استعمار و مبارزه پیگیر با همه عوامل و زمینه‌های ذهنی و عینی آن.
۳. برقراری آزادی‌های اساسی از قبیل آزادی بیان و قلم، آزادی اجتماعات و دیگر آزادی‌های انسانی ارزش‌آفرین که شرط لازم برای شکوفایی استعدادها و توانایی ملّت بر ایفای نقشی خلاق در تعیین سرنوشت اجتماعی خویش است.
۴. تبدیل نظام فاسد اداری موجود به سازمان اداری جدیدی که در آن ایمان و صداقت و لیاقت معیار تصدّی هر شغل باشد و علاقه به کار و احساس مسئولیت جانشین بی‌تفاوتی کنونی گردد.
۵. پایان دادن به سلطه اقتصادی بیگانگان و جلوگیری از چپاول و هرز رفتن منابع طبیعی و نیروی کار کشور از راه تبدیل صنعت مونتاژ و وابسته و کشاورزی آشفته و رو به انهدام کنونی به صنعت و کشاوری مستقل و برنامه‌دار که در آن منابع طبیعی و نیروی انسانی ما با رعایت شرایط اقلیمی در جهت مصالح ملی و تأمین نیازهای عمومی به کار افتد.
۶. ریشه‌کن کردن فقر و محرومیت از طریق تأکید بر ارزش کار و نفی هر نوع استثمار و ایجاد سیستم اقتصادی جدیدی که در آن هیچ‌کس مجبور نباشد نیروی کار خود را کمتر از ارزش اقتصادی واقعی آن بفروشد و بازده کار کشاورز و کارگر و همه زحمت‌کشان دیگر به صورت کامل عاید خود آنها گردد، شخصیت معنوی و انسانی هر فرد تقویت شود و در او شوقی درونی به وجود آید که کارآیی و مهارت خویش را بالا برد و به خودکفایی فنی جامعه کمک کند.
۷. تبدیل نظام آموزشی وارداتی استعماری به نظامی اصیل و مستقل که با اتکای بر مبانی اخلاقی، اجتماعی و تربیتی اسلام امکانات کافی برای پرورش و آموزش صحیح و پربار همه کودکان و جوانان ما فراهم سازد، جهل و بی‌سوادی را در همه قشرها و در همه جای کشور ریشه‌کن کند، نیروی عظیم انسانی ما را به پیشرفت واقعی معنوی، اجتماعی، علمی و صنعتی برساند.
۸. ایجاد ارتشی با ایمان و مستقل که دیگر وسیله سرکوبی ملّت و جنبش‌های ملی نگردد و نقش واقعی خود را در دفاع از مرزهای کشور و حقوق ملت در برابر هجوم بیگانه ایفا کند، تا مانند همه ارتش‌های ملی در قلب مردم جای گیرد و از محبت و احترام عمومی برخوردار باشد.
۹. از میان بردن همه ریشه‌ها و نهادهای فساد و فحشا که فرهنگ استعماری بر جامعه ما تحمیل کرده است و مبارزه با ماده‌گرایی و دل سپردن به اصالت لذت مادی که زمینه رشد ارزش‌های عالی معنوی را در محیط اجتماعی ما متزلزل کرده و مانعی بزرگ در راه شکوفایی استعدادهای نسل جوان، خلاقیت معنوی، اخلاقی، هنری، علمی و فنی آنان شده است.
۱۰. تنظیم سیاست خارجی بر اساس دو اصل اسلامی تولی و تبرّی با نتایج زیر:
‌الف. رعایت کامل استقلال سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی کشور بدون وابستگی به بلوک شرق یا غرب.
‌ب. احترام به استقلال و آزادی ملت‌های دیگر.
‌ج. توسعه و تحکیم روابط برادرانه با همه مسلمانان جهان در زمینه فرهنگی، اقتصادی و سیاسی.
د. داشتن روابط دوستانه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با ملت‌هایی که در موضع سلطه‌جویی بر ملت‌های دیگر و تجاوز و خیانت به عالم اسلام نباشند.
‌ه. کمک به محرومان و مستضعفان جهان و حمایت همه‌جانبه از ملت‌هایی که در راه حق و عدل و آزادی مبارزه می‌کنند.

اصول و خط مشی حزب جمهوری اسلامی
۱. تأکید بر تداوم انقلاب و جلوگیری از هر نوع تحجر و توقف در یک مرحله که برحسب تجربه تاریخی خودبه‌خود عامل ارتجاع و انحراف خواهد شد.
۲. التزام به همبستگی روزافزون همه نیروهای مبارز مسلمان که در راه استقرار نظام حق و عدل اسلامی علیه استعمار و استثمار تلاش می‌کنند و جلوگیری از محدود شدن تداوم مبارزه و تلاش‌های سازنده در یک گروه یا قشر معین.
۳. خودداری از هر نوع وابستگی به گروه‌ها و نیروهایی که پیوند با آنان به استقلال و اصالت اسلامی جنبش کمترین آسیبی زند.
۴. استفاده از همه شیوه‌های مبارزه و سازندگی که با معیارهای اسلامی سازگار باشد با بهره‌گیری کامل از آخرین تجربه‌های مبارزاتی و سازندگی جوامع بشری و رعایت ضرورت‌های هر یک از مراحل تکامل انقلاب اسلامی جامعه ما.

اساسنامه حزب جمهوری اسلامی
مقدمه؛
نقش تشکیلاتی این حزب هدایت و سازماندهی نیروهای با ایمان و فعال کلیه قشرهای اجتماعی است که در انقلاب اسلامی ایران شرکت دارند و همچنین بسیج نیروهایی که هنوز در این انقلاب عظیم نقش مؤثری بر عهده نگرفته‌اند.
تشکیلات؛
ماده ۱. نام
حزب جمهوری اسلامی
ماده ۲. محل
مرکز حزب در تهران است و شعب آن بتدریج در شهرها و روستاها و خارج از کشور تشکیل خواهد شد.
ماده ۳. ارکان سازمان
عضو
واحد آمادگی
حوزه
شورای بخش، شهرستان، استان
کنگره
شورای مرکزی
شورای ایدئولوژی
شورای افتاء
شورای داوری
هیأت اجرایی
ماده ۴. عضو
هر مسلمان متعهد و مبارز که هدف و خط مشی حزب را بپذیرد و عضو سازمان سیاسی دیگری نباشد می‌تواند به عضویت این حزب درآید.
ماده ۵. واحد آمادگی
کسانی که آگاهی یا آمادگی لازم را برای عضویت در حزب ندارند می‌توانند در واحد آمادگی حزب شرکت کنند تا پس از کسب آگاهی لازم و نشان دادن صلاحیت و آمادگی به عضویت حزب درآیند.
ماده ۶. حوزه
هرگاه عده اعضای حزب در یک محل به هفت نفر برسد باید یک حوزه تشکیل دهند. حداکثر اعضای یک حوزه پانزده نفر است.
ماده ۷. حوزه مسئول تقویت بینش اسلامی، سیاسی و اجتماعی و سازندگی اخلاقی و عملی اعضا و اجرای تصمیمات تشکیلاتی، همکاری در راه تحقق اهداف حزب، بررسی تحلیلی مسائل جاری و تهیه پیشنهادهای مناسب است.
ماده ۸. اعضای حوزه از میان خود یک مدیر، یک مسئول مالی، یک منشی و یک رابط تشکیلاتی که صلاحیت و قابلیت اعتماد وی مورد تأیید رهبری باشد انتخاب می‌کنند.
ماده ۹. رابط تشکیلاتی، تصمیمات رهبری سازمان را به اطلاع اعضای حوزه و تصمیمات و پیشنهادهای حوزه را به اطلاع رهبری سازمان می‌رساند.
ماده ۱۰. شورای بخش، شهرستان و استان
با افزایش تعداد حوزه‌ها در یک بخش یا شهرستان یا استان، هیأت اجرایی باید به ایجاد شورای بخش، شهرستان یا استان اقدام کند. تشکیل این شوراها بر مبنای آیین‌نامه مصوب شورای مرکزی خواهد بود.
ماده ۱۱. کنگره
کنگره عالی‌ترین مرجع حزب است که اعضای آن بر اساس آیین‌نامه مخصوص انتخاب می‌شوند.
ماده ۱۲. پس از آنکه حداقل سیصد نفر به عضویت حزب درآیند نخستین کنگره تشکیل می‌شود و از آن پس، هر دو سال یکبار به تشکیل کنگره اقدام می‌گردد.
ماده ۱۳. هیئت اجرایی می‌تواند با تصویب شورای مرکزی به تشکیل کنگره فوق‌العاده حزب اقدام کند.
ماده ۱۴. جلسات کنگره در تهران تشکیل می‌شود مگر آنکه شورای مرکزی تشکیل آن را در جای دیگر تصویب کند.
ماده ۱۵. وظایف کنگره
الف. تصویب مرامنامه و اساسنامه یا تجدید نظر در آنها.
ب. تهیه و تصویب آیین‌نامه انتخابات اعضای کنگره و کیفیت اداره آن.
ج. تصویب یا تغییر آیین‌نامه‌هایی که در این اساسنامه تصویب آنها بر عهده کنگره گذارده شده است.
د. انتخاب اعضای شورای مرکزی و شورای داوری.
ه. بررسی گزارش هیئت اجرایی در زمینه فعالت‌های حزب.
ماده ۱۶. هویت اسلامی حزب و مواد مربوط به آن به هیچ وجه قابل تغییر نیست و هرگونه انحراف از آن در حکم انحلال حزب است و ادامه استفاده از نام و نشان و شخصیت حقوقی این حزب اسلامی در صورت انحراف از مبادی اسلام خیانت مسلم و غیرقابل گذشت به حقوق همه کسانی است که در راه بوجود آوردن و بارور کردن آن کوشیده‌اند.
ماده ۱۷. جلسات کنگره با حضور دوسوم اعضا، رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با رای نصف به‌علاوه یک اعضای حاضر در جلسه اعتبار پیدا می‌کند.
ماده ۱۸. جلسات کنگره که برای تصویب یا تغییر مواد مرامنامه یا اساسنامه حزب تشکیل می‌شود با حضور سه‌چهارم اعضا، رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با رای موافق دوسوم اعضای حاضر معتبر خواهد بود.
ماده ۱۹. شورای مرکزی
شورای مرکزی مسئولیت اساسی رهبری و برنامه‌ریزی حزب را برعهده دارد و در کلیه امور مربوط به حزب و فعالیت‌های حزبی مستقیماً در برابر کنگره مسئول است.
ماده ۲۰. حداقل اعضای شورای مرکزی ۳۰ نفرند که به‌وسیله کنگره از میان شایسته‌ترین اعضای حزب که دست‌کم یک سال سابقه عضویت داشته باشند برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند.
تبصره ۱. تعداد اعضای شورای مرکزی با تصویب کنگره قابل افزایش است.
تبصره ۲. شرط یک سال سابقه در مورد اعضای نخستین شورا، خودبه‌خود ساقط است.
تبصره ۳. یک نفر می‌تواند برای چند دوره متوالی به عضویت در شورای مرکزی انتخاب شود.
ماده ۲۱. چگونگی اداره و رای‌گیری در جلسات شورای مرکزی بر طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که توسط این شورا تهیه و تصویب خواهد شد.
ماده ۲۲. شورای مرکزی پس از تهیه و تصویب آیین‌نامه مزبور، در نخستین جلسه از میان اعضای خود، یک نفر را به‌عنوان دبیرکل حزب انتخاب می‌کند که مسئولیت اداره امور شورا و جلسات آن را نیز برعهده خواهد گرفت. علاوه بر این دو نفر از اعضا نیز به‌عنوان معاون دبیرکل حزب انتخاب می‌گردند.
تبصره. تعداد معاون دبیرکل با تصویب شورای مرکزی قابل افزایش است.
ماده ۲۳. وظایف شورای مرکزی
الف. تهیه طرح‌های سازنده به‌وسیله گروه‌های گوناگون با شرکت یک یا چند تن از اعضای شورا در هر گروه.
ب. بررسی و اتخاذ تصمیم درباره طرح‌ها و برنامه‌هایی که به‌وسیله گروه‌های نامبرده یا هیأت اجرایی تهیه می‌شود.
ج. انتخاب دبیرکل و معاونان او.
د. انتخاب هیأت اجرایی و نظارت بر کار آن.
ه. تعیین وظایف و اختیارات دبیرکل و هیئت اجرایی.
ماده ۲۴. شورای مرکزی به صورت عادی حداقل هفته‌ای یک بار تشکیل جلسه می‌دهد ولی دبیرکل حزب یا هیئت اجرایی، این اختیار را دارند که هروقت مقتضی بدانند شورا را برای تشکیل جلسه فوق‌العاده دعوت کنند.
ماده ۲۵. شورای ایدئولوژی
این شورا مسئول تأمین پویایی اندیشه اسلامی و اجتماعی حزب، جلوگیری از تحجر و رکود فکری آن و تضمین انطباق همه آموزش‌ها، مصوبات و مقررات حزبی با ایدئولوژی اسلامی است.
ماده ۲۶. شورای ایدئولوژی حداقل از سه تن از اندیشمندان صاحب‌نظر در علوم اسلامی تشکیل می‌شود که از صلاحیت اخلاقی عملی و دید وسیع اجتماعی و سیاسی برخوردار باشند.
ماده ۲۷. اعضای این شورا به‌وسیله شورای مرکزی برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند تا همراه با عضویت در شورای مرکزی، عضو شورای ایدئولوژی نیز باشند و انتخاب مجدد آنها برای دوره‌های متوالی بلامانع است.
ماده ۲۸. شورای افتاء
شورای افتا حداقل از سه تن از اعضای برجسته حزب تشکیل می‌شود که دارای شرایط لازم برای افتا، یعنی عدالت، اجتهاد در فقه، آگاهی همه‌جانبه از ایدئولوژی اسلامی و دید وسیع اجتماعی سیاسی باشند. شورای مرکزی از میان اعضای خود، این افراد را برای مدت دو سال به این سمت انتخاب می‌کند و انتخاب مجدد آنها برای دوره‌های متوالی بلامانع است.
ماده ۲۹. شورای افتاء، تنها مرجع صلاحیت‌دار برای اظهارنظر در آن بخش از مسائل حزبی است که باید به تصویب مجتهد جامع‌الشرایط افتا برسد.
ماده ۳۰. شورای ایدئولوژی و شورای افتا موظف‌اند برای حفظ پویایی اندیشه و عمل اسلامی و اجتماعی و سیاسی حزب از همه وسایل و راه‌های مؤثر، استفاده کنند و در عین‌حال همه مصوبات کنگره، شورای مرکزی و هیئت اجرایی و کلیه نشریات ایدئولوژیک حزب را از نظر انطباق با معیارهای اسلامی در اسرع وقت بررسی نمایند و هرجا تخلفی از این معیارها ببینند از آن جلوگیری نمایند.
ماده ۳۱. شورای داوری
وظیفه این شورا رسیدگی به اتهامات و اعلام جرم‌های مربوط به وظایف یا صلاحیت اعضا و مقامات حزبی یا اختلاف‌نظر در تفسیر مواد مرامنامه، اساسنامه یا مصوبات حزب است.
ماده ۳۲. شورای داوری، تنها مرجعی است که می‌تواند نسبت به سلب صلاحیت یک عضو، رای صادر کند.
ماده ۳۳. شورای داوری از سه تن از زبده‌ترین اعضای حزب تشکیل می‌شود که دارای شرایط لازم برای قضا، بر طبق معیارهای اسلامی باشند.
ماده ۳۴. اعضای این شورا از طرف کنگره برای مدت دوسال انتخاب می‌شوند و انتخاب مجدد آنها برای دوره‌های متوالی بلامانع است.
ماده ۳۵. اعضای شورای داوری نمی‌توانند در شورای مرکزی یا هیئت اجرایی، عضویت داشته باشند.
ماده ۳۶. هیأت اجرایی
هیأت اجرایی، مسئول سازماندهی حزب و اجرای مصوبات کنگره، شورای مرکزی، شورای داوری و اداره کلیه امور اجرایی حزب است.
ماده ۳۷. هیئت اجرایی از میان اعضای حزب برای مدت دو سال به‌وسیله شورای مرکزی انتخاب می شود.
ماده ۳۸. در موارد فوری، هیأت اجرایی می‌تواند بر طبق آیین‌نامه‌ای که به تصویب شورای مرکزی می‌رسد تصویب‌نامه لازم را صادر و اجرا کند ولی موظف است این تصویب‌ها را در اولین جلسه شورای مرکزی مطرح کند تا شورای مرکزی در مورد قبول یا رد آن تصمیم مقتضی بگیرد.
ماده ۳۹. هیأت اجرایی، حداقل هفت عضو اصل و هفت عضو علی‌البدل دارد که به‌وسیله شورای مرکزی از میان کسانی که دست‌کم دو سال سابقه عضویت در حزب را داشته باشند انتخاب می‌شوند.
تبصره. شرط سابقه در مورد نخستین هیأت اجرایی خودبه‌خود ساقط است.
ماده ۴۰. اعضای هیأت اجرایی در میان خود، یک عضو اصلی را به‌عنوان رئیس و یک عضو علی‌البدل را به‌عنوان نایب‌رئیس انتخاب می‌کنند. رئیس هیأت اجرایی مسئول اداره و هماهنگی همه امور اجرایی و نماینده حزب در برابر کلیه مراجع قانونی و اشخاص حقیقی یا حقوقی است.
ماده ۴۱. ریاست هر یک از واحدهای اصلی سازمان اجرایی حزب با یک عضو اصلی و معاونت آن با یک عضو علی‌البدل از هیأت اجرایی است که با پیشنهاد رئیس و رای هیأت مزبور برای این سمت، انتخاب می‌شوند.
ماده ۴۲. اعضای هیأت اجرایی نسبت به کلیه مسایل اجرایی حزب در برابر شورای مرکزی مسئولیت مشترک دارند.
ماده ۴۳. واحدهای وابسته به حزب برای گسترش دایره خدمات حزب باید به‌وسیله گروه‌های مختلف اجتماعی با همفکری و همکاری حزب، اتحادیه‌ها و کانون‌های صنفی از قبیل کانون نویسندگان، جامعه استادان، جامعه فرهنگیان، اتحادیه‌های کارگری و کشاورزی، اتحادیه دانشجویان، اتحادیه دانش‌آموزان، اتحادیه پیشه‌وران و بازرگانان، اتحادیه کارمندان و نظایر اینها به‌وجود آیند تا با رعایت هماهنگی با سیر کلی جامعه در تحقق اهداف صنفی و سازندگی اسلامی و اجتماعی و سیاسی حداکثر کوشش را به‌عمل بیاورند.
ماده ۴۴. مرامنامه حزب، مشتمل بر دو بخش هدف و اصول خط‌مشی و اساسنامه آن مشتمل بر ۴۴ ماده و پنج تبصره در نخستین کنگره حزب در … به تصویب رسید.

۱۳۵۸
عسگراولادی توسط محمدعلی رجایی، به‌عنوان نماینده نخست‌وزیر و سرپرست سازمان اوقاف منصوب می‌شود و تا آخر سال ۱۳۵۹ در این سمت فعالیت خود را ادامه می‌دهد.در دوره سرپرستی عسگراولادی با تصمیم رئیس‌جمهور ابوالحسن بنی‌صدر، فعالیت‌های مربوط به حج از سازمان اوقاف حذف می‌شود.

شکل‌گیری سازمان اوقاف:
با تصویب قانون تفکیک وزارت فرهنگ توسط مجلس شورای ملی و سپس در تاریخ ۱۸ آذر ۱۳۴۳ توسط مجلس سنا، اداره‌کل اوقاف که زیرمجموعه‌ای از وزارت فرهنگ بود به سازمان اوقاف تبدیل شد و مقرر شد این سازمان توسط سرپرست و شورای عالی اوقاف ذیل نخست‌وزیری هدایت شود.

قانون تفکیک وزارت فرهنگ
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱. از تاریخ تصویب این قانون کلیه وظائفی که به عهده وزارت فرهنگ محول بوده است به وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت فرهنگ و هنر و سازمان اوقاف که به موجب این قانون تشکیل می‌شود محول خواهد شد.
ماده ۲. وزارت آموزش‌وپرورش عهده‌‌دار انجام کلیه وظایفی است که طبق قانون تا تاریخ تصویب این قانون به عهده وزارت فرهنگ محول بوده ‌باستثنای اموری که بموجب این قانون به وزارت فرهنگ و هنر و سازمان اوقاف محول میگردد.
ماده ۳. وزارت فرهنگ و هنر عهده‌دار پیشرفت فرهنگ و هنر و حفظ و توسعه و شناساندن میراث کهن و تمدن باستانی کشور میباشد.
تبصره. اداره کل باستان‌شناسی و کتابخانه ملی و سایر سازمانهای تابع وزارت فرهنگ با سایر وزارتخانه‌ها که وظایف آنها با وظایف وزارت‌فرهنگ و هنر ارتباط دارد و همچنین هنرهای زیبای کشور طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران با بودجه مصوب و کارمندان به وزارت فرهنگ و هنر منتقل‌ میگردد که طبق قوانین و مقررات مربوط وظایف محول را انجام دهند.
ماده ۴. سازمان اوقاف وابسته بنخست وزیری میشود و عهده‌دار امور مربوط به موقوفات بر طبق قوانین موضوعه میگردد و کلیه اختیارات وزارت فرهنگ در امور مربوط به اوقاف بسازمان اوقاف محول میگردد.
تبصره. اداره کل اوقاف با بودجه مصوب و کارمندان آن بسازمان اوقاف منتقل میگردد و طبق قوانین و مقررات مربوط وظایف محول را انجام ‌خواهد داد.
ماده ۵. بمنظور پیشرفت امور محول شورای عالی آموزش و پرورش در وزارت آموزش و پرورش و شورای عالی فرهنگ و هنر در وزارت‌ فرهنگ و هنر و شورای عالی اوقاف در سازمان اوقاف تشکیل خواهد شد. آئین‌نامه‌های شورایی عالی آموزش و پرورش فرهنگ و هنر شورای عالی اوقاف باید بتصویب کمیسیون‌های مربوط مجلسین برسد.
‌از تاریخ تشکیل این شوراها شورای عالی فرهنگ و شورای عالی باستان‌شناسی منحل خواهد شد.
ماده ۶. وزارت فرهنگ و هنر و سازمان اوقاف در نقاطی که دارای سازمان جداگانه نمیباشند میتوانند وظایف مربوط را بسایر ادارات و یا‌ مأموران دولتی محول نمایند.
ماده ۷. سازمان و شرح وظایف وزارت آموزش و پرورش و وزارت فرهنگ و هنر و سازمان اوقاف و سایر آئین‌نامه‌های اجرائی این قانون با تأیید ‌شورایعالی اداری و تصویب هیئت وزیران قابل اجراء خواهد بود.
ماده ۸. دولت مأمور اجراء این قانون است.
قانون بالا مشتمل بر ۸ ماده و ۲ تبصره است که در جلسه روز یکشنبه پانزدهم آذر ماه یکهزار و سیصد و چهل و سه بتصویب مجلس شورای‌ملی رسیده بود درجلسه روز چهارشنبه هیجدهم آذرماه یکهزاروسیصدوچهل‌وسه شمسی به تصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس سنا
مهندس شریف امامی

پس از پیروزی انقلاب اسلامی با مصوبه شورای انقلاب، شورای عالی اوقاف به شورای مرکزی اوقاف تغییر نام یافت. از جمله تفاوت‌ها، عضویت دو روحانی به نمایندگی از ولی فقیه در شورای مرکزی اوقاف بود و با حکم امام^(ره) سیدمهدی امام جمارانی و محمدعلی نظام‌زاده در سازمان اوقاف منصوب شدند.

۲۶ مرداد ۱۳۵۹
حکم امام خمینی^(ره) به سیدمهدی امام جمارانی
انتصاب به سمت نمایندگی ولی فقیه در شورای مرکزی اوقاف
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب حجت‌الاسلام آقای حاج سیدمهدی امام جمارانی دامت افاضاته
از آنجا که بنا به تصویب شورای انقلاب مقرر گردیده تا در شورای مرکزی اوقاف دو نفر روحانی شرکت داشته باشند که با سایر اعضای این شورا امور اوقاف را زیر نظر بگیرند، لذا جنابعالی را به سمت نماینده خود و به‌عنوان یکی از این دو روحانی در شورای مزبور انتخاب می‌نمایم و امید است در این امر مهم از هیچ‌گونه کوششی فروگذار ننمایید و با همکاری و همگامی با سایر برادران عضو شورای مرکزی و کارمندان اوقاف، به بهترین وجه از موقوفات نگهداری نمایید. از خدای تعالی توفیق و تأیید جنابعالی را در هرچه اسلامی‌تر کردن اداره اوقاف مسئلت دارم. ضمناً لازم است در هر ماه اعضای مزبور و سایر کارمندان محترم گزارشی از وضع سازمان اوقاف به جنابعالی تسلیم و به اطلاع اینجانب برسانید.
روح‌الله الموسوی الخمینی

‏۲۶ مرداد ۱۳۵۹
حکم امام خمینی^(ره) به محمدعلی نطام‌زاده
انتصاب به سمت نمایندگی ولی فقیه در شورای مرکزی اوقاف
بسم الله الرحمن الرحیم
‏‏جناب حجت‌الاسلام آقای شیخ محمدعلی نظام‌زاده دامت افاضاته‏
از آنجا که بنا به تصویب شورای انقلاب مقرر گردیده تا در شورای مرکزی اوقاف دو‏‎ ‎‏نفر روحانی شرکت داشته باشند که با سایر اعضای این شورا امور اوقاف را زیر نظر‏‎ ‎‏بگیرند، لذا جنابعالی را به سمت نماینده خود و به‌عنوان یکی از دو روحانی در شورای‏‎ ‎‏مزبور انتخاب می‌نمایم. و امید است در این امر مهم از هیچ‌گونه کوششی فروگذار‏‎ ‎‏ننمایید و با همکاری و همگامی با سایر برادران عضو شورای مرکزی و کارمندان اوقاف‏‎ ‎‏به بهترین وجه از موقوفات نگهداری نمایید. از خدای تعالی توفیق و تأیید جنابعالی را در‏‎ ‎‏هرچه اسلامی تر کردن اداره اوقاف مسئلت دارم. ضمناً لازم است در هر ماه اعضای‏‎ ‎‏مزبور و سایر کارمندان محترم گزارشی از وضع سازمان اوقاف به جنابعالی تسلیم و به‏‎ ‎‏اطلاع اینجانب برسانید.
‏‏روح‌الله الموسوی الخمینی‏

نداشتن ابزار قانونی، عملاً مانع حل معضلات اوقاف بود و اجرای دستور امام^(ره) مبنی بر این که «زمین‌های موقوفه باید به حال وقفیت باقی و عمل به وقف شود» نیاز به سازوکار قانونی داشت. حبیب‌الله عسگراولادی به همراه نمایندگان امام و تعدادی از کارشناسان سازمان اوقاف، در چند جلسه بر اساس بند الف ماده ۳ آیین‌نامه شورای عالی اوقاف، آیین‌نامه جدیدی را تدوین و شورای مرکزی اوقاف را قانونی نمودند و در آن وظایف و مقررات داخلی شورا را معین کردند.

آئین‌نامه شورایعالی اوقاف مصوب ۱۹ تیر ۱۳۴۵
با اصلاحات و الحاقات بعدی
در اجرای ماده ۵ قانون تفکیک وزارت فرهنگ مصوب آذر ماه ۱۳۴۳ آئین‌نامه شورایعالی اوقاف بشرح مواد ذیل تصویب می‌شود.
ماده ۱. شورایعالی اوقاف تشکیل می‌شود از (اصلاحی ۴ اسفند ۱۳۵۳):
۱. رئیس سازمان اوقاف.
۲. معاون وزارت تعاون و امور روستاها.
۳. معاون وزارت آموزش و پرورش.
۴. مدیر کل ثبت اسناد و املاک.
۵. یکی از قضات عالی مقام دادگستری بانتخاب وزارت دادگستری.
۶. دو نفر از استادان حقوق اسلامی دانشگاه تهران بانتخاب شورای دانشگاه.
۷. چهار نفر از بین شخصیت‌های اجتماعی و مجتهدین جامع‌الشرایط به پیشنهاد سازمان اوقاف.
تبصره ۱. معاونان مذکور از طرف وزراء مربوط معرفی می‌شوند و احکام کلیه اعضاء شورایعالی اوقاف با امضاء نخست‌وزیر صادر خواهد شد.
تبصره ۲. مدت عضویت ۷ نفر موضوع بند ۵ و ۶ و ۷ دو سال خواهد بود و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره ۳. عضویت در شورایعالی اوقاف برای کسانیکه شغل موظف دولتی دارند افتخاری است.
ماده ۲. ریاست شورا با رئیس سازمان اوقاف خواهد بود و یکنفر از اعضاء با اکثریت آراء بعنوان نایب رئیس شورا انتخاب میگردد.
ماده ۳. وظائف شورای عالی اوقاف بقرار ذیل است: ‌
الف. تصویب مقررات داخلی شورایعالی اوقاف.
ب. بررسی لوایح قانونی مربوط به اوقاف.
پ. اظهار نظر درباره آئین‌‌نامه‌هائی که طبق ماده دهم قانون اوقاف مصوب دیماه ۱۳۱۳ باید بتصویب هیئت وزیران برسد.
ت. اعلام نظر مشورتی در هر مورد که از طرف سازمان اوقاف به شورا ارجاع شود.
ماده ۴. در موارد ذیل جلب موافقت شورایعالی اوقاف بر اساس پیشنهاد رئیس سازمان اوقاف ضرورت خواهد داشت.
۱. تبدیل به احسن رقابت موقوفه و نحوه تبدیل.
۲. اجاره بیش از ده سال موقوفات.
‌در مورد املاک مزروعی مشمول قوانین راجع باصلاحات ارضی طبق مقررات مربوط عمل خواهد شد.
۳. استرداد دعاوی مطروحه در مراجع قضائی.
۴. احاله پروانه‌های تحقیقی از یک حوزه تحقیق اوقاف به حوزه دیگر.
۵. ارجاع به داوری و انتخاب داور:
۶. مقررات مربوط به اعطاء یا الغاء تصدی موقوفات و شرایط و اوصاف متصدیان انتصابی.
۷. اعطاء و لغو تصدی.
ماده ۵. تصمیمات شورایعالی اوقاف با اکثریت شش رأی معتبر است.
آئین‌نامه فوق مشتمل بر ۵ ماده و ۳ تبصره که باستناد ماده پنج قانون تفکیک وزارت فرهنگ در تاریخ ۲۸ اسفند ماه ۱۳۴۴ و ۲۷ فروردین ماه ۱۳۴۵ بتصویب کمیسیونهای شماره ۳ و ۷ مجلس سنا و در جلسات ۱۹ اردیبهشت و ۱۹ تیر ماه ۱۳۴۵ بتصویب کمیسیونهای امور استخدام و دادگستری مجلس شورای ملی رسیده است صحیح و قابل اجرا میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی
مهندس عبدالله ریاضی

اعضای شورای مرکزی اوقاف هم‌دوره با مسئولیت عسگراولادی:
۱. دو نماینده حضرت امام^(ره)
سیدمهدی امامی جمارانی، محمدعلی نظام‌زاده
۲. معاون نخست‌وزیر و سرپرست سازمان اوقاف
حبیب‌الله عسگراولادی
۳. نماینده وزارت کشاورزی و عمران روستایی
سیدهاشم پورطباطبایی
۴. معاون امور اوقافی سازمان اوقاف
ابوالحسن صلاحی ریسفانی
۵. نماینده وزارت آموزش و پرورش
سیدعباس قاضی میرسعید
۶. نماینده دادگستری
سیدحسن فاطمی
پیش از معرفی دو نماینده امام به این شورا، حجت‌الاسلام فضل‌الله محلاتی و ناصر حریری هم عضو شورای مرکزی اوقاف بودند.

​آیین‌نامه داخلی شورای مرکزی اوقاف
با توجه به بند «الف» ماده ۳ آیین‌نامه شورای عالی اوقاف موارد زیر به عنوان مقررات داخلی تصویب می‌شود:
ماده ۱. در نخستین جلسه یک نفر از میان اعضا به عنوان رئیس شورا و یک نفر به عنوان دبیر با اکثریت آرای چهار نفر از هفت نفر اعضا، برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند. تغییر و انتخاب مجدد آن‌ها نیز بلامانع است.
تبصره. رئیس شورا می‌تواند قبلاً برای مواقعی که به علت عذر موجهی نمی‌تواند در جلسه شرکت کند یک نفر از اعضای شورا را به عنوان قائم‌مقام خود معرفی نماید.
​ماده ۲. اداره جلسه و افتتاح و اعلام ختم جلسات شورا با رئیس یا قائم‌مقام ایشان می‌باشد.
ماده ۳. دبیر شورا باید صورتجلسات لازم را تهیه و خلاصه مذاکرات و تصمیمات متخذه را در دفتر مخصوص ثبت و به امضای حاضرین برساند.
​ماده ۴. محل تشکیل جلسات شورا ساختمان مرکزی سازمان اوقاف است.
​ماده ۵. جلسات شورا با دعوت رئیس شورا تشکیل می‌شود و روز تشکیل شورا بایستی به اطلاع اعضا برسد. ضمناً در جلسه می‌توان وقت جلسه بعد را تعیین و به اطلاع اعضا رساند.
​تبصره. در صورتی که هر یک از اعضا به طور متوالی بدون عذر موجه به تشخیص شورا در سه جلسه شرکت نکند، رئیس شورا می‌تواند از مقام ذی‌ربط درخواست تعیین جانشین او را نماید.
​ماده ۶. جلسات شورا با حضور حداقل چهار نفر از اعضا رسمیت می‌یابد و تصمیمات متخذه با اکثریت اعضای حاضر معتبر می‌باشد.
​تبصره ۱. در کلیه جلسات حضور حداقل یک نفر از آقایان روحانیون عضو ضرورت دارد.
​تبصره ۲. تأیید صلاحیت دو عضو روحانی شورا با مقام رهبری است.
​ماده ۷. مصوبات شورا با امضای سرپرست سازمان اوقاف جهت اجرا به مسئولین مربوط ابلاغ خواهد شد.
​ماده ۸. شورا می‌تواند به منظور کسب اطلاع از مسئولان و کارکنان سازمان اوقاف برای حضور در جلسات دعوت نماید و همچنین در موارد معین می‌تواند از نظر مشورتی کارشناسان استفاده کند.
​ماده ۹. عضویت در شورا افتخاری است.
​ماده ۱۰. این آیین‌نامه در ۱۰ ماده و چهار تبصره در جلسه مورخ ۱۴ خرداد ۱۳۵۹ به تصویب رسید.

۸ تیر ۱۳۵۹
شورای مرکزی اوقاف، با استناد به تبصره ۳ ماده واحده تشکیل شورای مرکزی اوقاف مصوب شورای انقلاب اسلامی، آیین‌نامه شورای امنا و نظار اوقافی شهرستان‌ها را نیز تدوین و تصویب نمود.

‏‏‏ 5 آذر ۱۳۵۹
نامه نمایندگان ولی فقیه در اوقاف به امام خمینی^(ره)
سؤال در مورد مصرف بخشی از وجوه اوقاف در مصارف مرتبط با جنگ
بسمه تعالی
محضر مقدس حضرت آیت‌الله العظمی امام خمینی مدظله‌العالی
محترماً به‏‎ ‎‏عرض مبارک می‌رساند، پولهایی در سازمان اوقاف به شرح زیر موجود است. در صورتی که اجازه‏‎ ‎‏می‌فرمایید از این مبالغ به‌منظور کمک به جبهه‌های جنگ و آوارگان جنگی، ترمیم خرابیها و جبران‏‎ ‎‏خسارات ناشی از جنگ استفاده شود:
۱. پولهای معلوم‌المصرفی که در سالهای گذشته به مصرف رسیده و وقت آن گذشته است.‏
۲. پولهایی که موضوع وقف و مورد آن منتفی شده است.‏
۳. از محل فروش اراضی موقوفه مبالغی موجود است. آیا در صورتی که اوقاف این معاملات را‏‎ ‎‏نافذ نداند و فسخ نماید، می‌توان اجرت‌المثل این چند سال را از مبالغ مذکور که در وقت خودش به‏‎ ‎‏مصرف نرسیده و مدتش منقضی شده است برداشت و در مورد مزبور مصرف کرد؟‏
‏‏مهدی جمارانی ـ محمدعلی نظام زاده

‏‏پاسخ امام خمینی^(ره) به نامه نمایندگان ولی فقیه در اوقاف‏
مجوز مصرف بخشی از وجوه اوقاف در مصارف مرتبط با جنگ
‏‏بسمه تعالی‏
در بند اول و دوم با فرض مذکور مجازید.‏
در بند سوم، معاملات باطل بوده و در صورت معلوم بودن طرف معاملات از آنان‏‎ ‎‏مطالبه مال‌الاجاره شود. اگر ندادند مجازید به مقدار آن برداشت نمایید برای مصارف‏ ‏‏مذکوره؛ و اگر مجهولند مجازید تمام پول یا بعض آن را در موارد مذکور صرف نمایید.‏
روح‌الله الموسوی الخمینی‏

۲۴ اسفند ۱۳۵۸
دوره اول مجلس:
نام حبیب‌الله عسگراولادی در فهرست نامزدهای حزب جمهوری اسلامی قرار دارد. او در انتخابات مجلس شورای اسلامی با رأی مردم تهران، نماینده اولین مجلس پس از انقلاب می‌شود و در اولین جلسه رسمی، از سوی نمایندگان به‌عنوان نایب‌رئیس مجلس انتخاب می‌شود.
۲۶ مرداد ۱۳۶۰ به دلیل معرفی او برای تصدی وزارت بازرگانی در دولت محمدجواد باهنر، از نمایندگی مجلس استعفا می‌دهد.

۱ اسفند ۱۳۷۴
دوره چهارم مجلس:
با رأی مردم تهران، نماینده دوره چهارم مجلس شورای اسلامی می‌شود. در این دوره در هیئت رئیسه مجلس قرار می‌گیرد و به‌عنوان کارپرداز و همچنین عضو کمیسیون تلفیق فعالیت می‌کند.

۲۶ مرداد ۱۳۶۰
وزیر بازرگانی در دولت محمدجواد باهنر
عسگراولادی به‌عنوان وزیر پیشنهادی بازرگانی از نمایندگان مجلس رأی اعتماد گرفت. نایب‌رئیس مجلس بود که با پیشنهاد رئیس‌جمهور محمدعلی رجایی و نخست‌وزیر مجمدجواد باهنر بعد از مشورت با رئیس مجلس هاشمی رفسنجانی، از نمایندگی استعفا داد و تصدی این مسئولیت را پذیرفت.

۱۲ شهریور ۱۳۶۰
وزیر بازرگانی در دولت موقت محمدرضا مهدوی‌کنی
پس از ترور رئیس‌جمهور رجایی و نخست‌وزیر باهنر در ۸ شهریور، مطابق اصل ۱۳۰ و ۱۳۱ قانون اساسی، شورای موقت ریاست‌جمهوری تشکیل شد و حجت‌الاسلام محمدرضا مهدوی‌کنی که تا آن روز وزیر کشور کابینه بود را به‌عنوان نخست‌وزیر موقت انتخاب کرد. وزرای پیشنهادی دولت موقت او به مجلس معرفی شدند و عسگراولادی بار دیگر برای تصدی وزارت بازرگانی از نمایندگان مجلس رأی اعتماد گرفت و تا تنفیذ رئیس‌جمهور جدید در این سمت بود.

اصل ۱۳۰ قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸؛
در هنگام غیبت یا بیماری رئیس‌جمهور، شورایی به نام شورای موقت ریاست‌جمهوری مرکب از نخست‌وزیر، رئیس مجلس شورای ملی و رئیس دیوان عالی کشور وظایف او را انجام می‌دهد، مشروط بر اینکه عذر رئیس‌جمهور بیش از دو ماه ادامه نیابد و نیز در مورد عزل رئیس‌جمهور یا در موردی که مدت ریاست‌جمهوری سابق پایان یافته و رئیس‌جمهور جدید بر اثر موانعی هنوز انتخاب نشده، وظایف ریاست‌جمهوری بر عهده این شورا است.
اصل ۱۳۱ قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸؛
در صورت فوت، کنارگیری یا بیماری بیش از دو ماه و عزل رئیس‌جمهور، یا موجبات دیگری از این گونه، شورای موقت ریاست‌جمهوری موظف است ترتیبی دهد که حداکثر ظرف پنجاه روز رئیس‌جمهور جدید انتخاب شود و در این مدت وظایف و اختیارات ریاست‌جمهوری را جز در امر همه‌پرسی بر عهده دارد.

۷ آبان ۱۳۶۰
وزیر بازرگانی در دولت میرحسین موسوی
با برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و تنفیذ حجت‌الاسلام سیدعلی خامنه‌ای به‌عنوان رئیس‌جمهور، عسگراولادی بار دیگر برای تصدی وزارت بازرگانی پیشنهاد شد و این‌بار برای حضور در دولت میرحسین موسوی -نخست‌وزیر- از مجلس رأی اعتماد گرفت.
عسگراولادی بعد از گذشت حدود دو سال در تابستان ۱۳۶۲ به‌دلیل بروز برخی اختلافات در دولت مهندس موسوی، مجبور به استعفا شد.

۷ شهریور ۱۳۶۲
چند روز پس از استعفای حبیب‌الله عسگراولادی از دولت مهندس موسوی، امام خمینی^(ره) در دیدار با رئیس‌جمهور حجت‌الاسلام خامنه‌ای، نخست‌وزیر و اعضای هیأت دولت گفتند: «…چند نفر وزیری که استعفا کردند خب بعضی‌شان را خیلی می‌شناسم مثل آقای عسکراولادی، که ایشان هم نظیر آقای مرحوم عراقی از اول نهضت همراه بود و زحمت کشید، و من او را مرد بسیار صالحی، بسیار فداکاری می‌دانم. و بعضی آقایان هم در طول این جمهوری شناختم مثل وزیر کار که آن هم در طول این مدت که آشنا شدم می‌دانم که مرد صالح خوبی است. و مقتضای صلاح هم همین است که وقتی دیدند که مثلاً بین دولت و آنها خیلی هماهنگی نیست، خب، این پست را رها کنند یک پست دیگری بگیرند و دولت را بگذارند که آن طوری که می‌خواهد عمل بکند»
در ابتدای این دیدار امام^(ره) در مورد شهید مهدی عراقی گفتند:
 «‏‏در این هفته دولت، ما تلخی‌ها و شیرینی‌ها داشتیم؛ تلخی‌ها از دست دادن چند نفر‏‎ ‎‏اشخاص متعهد که قبل از هفته، مرحوم عراقی‏ بود که من مرحوم عراقی را از آن اولی‏‎ ‎‏که نهضت شروع شد و تماس با ما داشتند، می‌شناختم و انصافاً مردی بود که عمرش را‏‎ ‎‏صرف خدمت به اسلام کرد.»

۲۹ اردیبهشت ۱۳۶۱
با حکم امام خمینی^(ره)، حبیب‌الله عسگراولادی به‌عنوان یکی از اعضای بنیاد پانزده خرداد منصوب شد. این بنیاد در سال ۱۳۶۰ به دستور امام^(ره) برای رفع مشکلات اقتصادی خانواده‌های شهدا، جانبازان، مفقودین، اسرا و مستضعفین تشکیل شد و مکمل بنیاد شهید و بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی، وظیفه تأمین مایحتاج ضروری اقشار ایثارگر جامعه را برعهده داشت.

‏حکم امام خمینی^(ره) به حبیب‌الله عسگراولادی
جهت عضویت وی در بنیاد ۱۵ خرداد
بسمه تعالی‏
جناب آقای حبیب‌الله عسکراولادی را که سوابق طولانی با اینجانب دارند و ایشان‏‎ ‎‏شخص صالح و کارآمد متدینی هستند، به سمت عضویت هیأت بنیاد ۱۵خرداد تعیین‏‎ ‎‏نمودم. و ایشان دارای اختیارات به انداز هر یک از اعضای این بنیاد می‌باشند و در رأی‏‎ ‎‏هم مثل هر یک از اعضا می‌باشند. ان‌شاءالله تعالی این هیأت محترم، موفق به خدمت‏‎ ‎‏برای پیشبرد مقاصد این بنیاد باشند.‏
‏‏۲۹ اردیبهشت ۱۳۶۱
‏‏روح‌الله الموسوی الخمینی‏

پیام امام خمینی^(ره) به مسئولان بنیاد ۱۵خرداد
به‌مناسبت تأسیس بنیاد پانزده خرداد
بسم الله الرحمن الرحیم‏
این بنیاد پربرکت که در راه خدمت به خانواده‌های محترم شهدای انقلاب، و مستضعفان جامعه است مورد تأیید اینجانب است چنانچه متصدیان محترم آن، مورد وثوق و اطمینان می‌باشند. ان‌شاءالله در این خدمت ارزنده اسلامی موفق باشند. و امید است دولت و ملت شریف از پشتیبانی این بنیاد دریغ ننمایند. و امید است بنیاد شریف برای روستاهای محروم و دورافتاده اولویت قائل شوند. خداوند تعالی توفیق خدمت همگان را برای رفاه قشر مظلوم عنایت فرماید.
۱۵ خرداد ۱۳۶۱
روح‌الله الموسوی الخمینی

حکم امام خمینی^(ره) به حسن صانعی
جهت انتصاب وی به‌عنوان سرپرست بنیاد ۱۵ خرداد
‏بسم الله الرحمن الرحیم‏
جناب حجت‌الاسلام آقای حاج شیخ حسن صانعی دامت افاضاته‏
جنابعالی را به سرپرستی «بنیاد ۱۵ خرداد» منصوب می‌نمایم. این بنیاد موظف است به‏‎ ‎‏وضع مستضعفین و محرومین رسیدگی نماید. بدیهی است خانواده شهدای محترم و‏‎ ‎‏معلولین عزیز مورد توجه بیشتر آن بنیاد قرار گیرد. امید است با اطمینان و اعتمادی که به‏‎ ‎‏آن جناب دارم، امور آن بنیاد را به بهترین وجه اداره بنمایید.‏
‏‏۲۲ تیر ماه ۱۳۶۲
روح‌الله الموسوی الخمینی‏

۱۴ مهر ۱۳۶۱
بنیاد پانزده خرداد توسط دولت، به‌عنوان یکی از مؤسسات امور خیریه و عام‌المنفعه برحسب تصویب‌نامه شماره ۳۵۷۶۴ هیئت وزیران قرارگرفت و شرکت‌های متعلق به آن از شمول مالیات کشوری معاف شد.

لینک سخنرانی امام^(ره) در جمع مسئولان بنیاد ۱۵ خرداد
۱۴ خرداد ۱۳۶۲

یکی از عمده اقدامات این بنیاد، ساخت سد پانزده خرداد در قم بود که برای رفع نیاز مردم شهرستان قم به آب آشامیدنی و کشاورزی احداث شد.

‏‏۱۶ مهر ۱۳۶۵
نامه حسن صانعی به امام خمینی^(ره)
درخواست همکاری دولت و ارگان‌ها در احداث سد شهر قم‏
بسم الله الرحمن الرحیم
محضر مقدس رهبر کبیر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران‏‎ ‎
حضرت آیت الله العظمی امام خمینی مدظله‌العالی‏
با تقدیم سلام و تحیات معروض می‌دارد، همان‌گونه که خاطر شریف مستحضر است بنیاد ۱۵‏‎ ‎‏خرداد که به فرمان مبارک آن جناب تأسیس گردید و مسئولیت تأمین مایحتاج ضروری خانواده‌های‏‎ ‎‏محترم شهدا، جانبازان انقلاب اسلامی، مفقودین، اسرا و مستضعفین را عهده‌دار گشته، و تا کنون در حد‏‎ ‎‏امکانات به نحواحسن توانسته است با ایجاد دفاتری در نقاط مختلف کشور به این امر مهم همت‏‎ ‎‏گماشته، نیازمندی‌های مختلف این قشر معظم را تأمین نماید، اکنون که بحمدالله در وضعیت مالی بهتری‏‎ ‎‏است و توان انجام امور مهم‌تر را دارد، اجازه می‌خواهد با توجه به نیاز شدید شهرستان خون و قیام، قم و‏‎ ‎‏حومه به آب کشاورزی و آشامیدنی نسبت به احداث سدی عظیم برای تأمین آب مورد نیاز این منطقه‏‎ ‎‏اقدام نماید. مستدعی است دستور فرمایید دولت خدمتگزار ضمن تقبل قسمتی از بار مالی آن، اجرای‏‎ ‎‏این طرح را عهده‌دار گردیده، ارگان‌های مختلف مملکتی همکاری‌های لازم را در این رابطه با بنیاد ۱۵‏‎ ‎‏خرداد معمول دارند.
ادام الله ظلکم علی رؤوس المسلمین.‏
‏‏حسن صانعی
سرپرست بنیاد ۱۵ خرداد‏‏

‏۱۶ مهر ۱۳۶۵
پاسخ امام خمینی^(ره) به نامه حسن صانعی
دستور به نخست‌وزیر و وزیران نیرو و جهاد جهت همکاری در احداث سد شهر قم‏
بسمه تعالی‏
‏‏جناب حجت‌الاسلام آقای حاج شیخ حسن صانعی سرپرست بنیاد پانزده خرداد
دامت‏‎ ‎‏افاضاته‏
با تشکر از زحمات جنابعالی و تمامی دست‌اندرکاران بنیاد ۱۵ خرداد با پیشنهاد شما‏ ‎‏موافقت میشود. لازم است در این امر حیاتی دولت و جناب آقای نخست‌وزیر و وزیر‏‎ ‎‏نیرو و وزیر جهاد با مشارکت فعال خود در کمک مالی و برداشتن موانع تلاش‏‎ ‎‏چشمگیری نمایند و همانطور که قبلاً گفتم کمک به محرومین و جانبازان و جنگ‌زدگان‏‎ ‎‏و خانواده‌های شهداء اسراء، مفقودین یکی از بزرگترین عبادتها است. دولت و مسئولین‏‎ ‎‏قضائی توجه داشته باشند که کمک به بنیاد مذکور در رفع نیازهای نیازمندان از کارهای‏‎ ‎‏اصیل انقلابی است.
امیدوارم جنابعالی در مقابل خدمات بسیار ارزندهٔ مردم قم مردم شهر خون و قیام و‏‎ ‎‏شهادت و ایثار با ایجاد سدی بزرگ بتوانید به این شهر مقدس کمک نمائید و گزارش‏‎ ‎‏پیشرفت کار را به اینجانب بدهید
بتاریخ ۶۵/۷/۱۶‏
‏‏روح‌الله الموسوی الخمینی‏

۶ اردیبهشت ۱۳۶۸
امام^(ره) حدود یک ماه پیش از رحلت‌شان در حکمی به حبیب‌الله عسگراولادی اموال در اختیار ولی فقیه را شرح می‌دهند و از وکلای خود می‌خواهند از درآمدهای این اموال در حد توان به بنیاد ۱۵ خرداد کمک کنند.

حکم امام خمینی^(ره) به حبیب‌الله عسگراولادی
جهت رسیدگی به اموال مجهول‌المالک
بسم الله الرحمن الرحیم‌
جناب آقای حبیب‌الله عسکراولادی زید توفیقه‌
با سلام کلیه وجوه و اموال مجهول‌المالک بلاصاحب، ارث بلاوارث و اموالی که بابت تخمیس و خروج از ذمه و اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی و دیگر قوانین در اختیار ولی فقیه است، در اختیار آقایان حجج اسلام مهدی کروبی و حسن صانعی دامت افاضاتهما قرار میگیرد. آقایان از طرف اینجانب وکیل میباشند تا بهرگونه صلاح میدانند در تمامی ابعاد فروش، نگهداری و ادارهٔ آنها اقدام نمایند. بدیهی است اگر مایل باشند میتوانند قسمتی از این اختیارات را در اختیار وزارت امور اقتصاد و دارائی، قرار دهند. از آقایان میخواهم که دقت کامل کنند تا کلیه درآمدهای حاصله را هرچه بهتر در موارد مقرره شرعیه صرف نمایند و در حد توان به بنیاد شهید، بنیاد پانزده خرداد، بنیاد مسکن، کمیتهٔ امداد، سازمان بهزیستی، طرح شهید رجائی و بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی و موارد دیگر مورد نظرشان کمک نمایند و در تمامی موارد امور شرعیه به دقت مراعات گردد. توفیق جنابعالی و آقایان را در خدمت به خانوادهٔ شهداء جانبازان و مفقودین و اسراء و مستضعفین آرزومندیم و السلام علیکم و رحمه الله
۶ اردیبهشت ۱۳۶۸
روح‌الله الموسوی الخمینی‌

برخی از اقدامات بنیاد پانزده خرداد:
ایجاد دفاتر در نقاط مختلف کشور جهت تسهیل ارائه خدمات به اقشار محروم و ایثارگر
احداث ۴۶۰۰ مدرسه، خانه بهداشت، سد و…
جمع‌آوری، حفظ و تدوین آثار و شواهد تاریخی مرتبط با قیام پانزده خرداد ۱۳۴۲
انتشار نشریه «طلایه»
بازسازی بیت امام^(ره) در شهرستان خمین
تعیین جایزه برای قتل سلمان رشدی، نویسنده کتاب موهن «آیات شیطانی»

۲۳ مهر ۱۳۶۲
بعد از آنکه در جنگ تحمیلی، شهرهای مختلف ایران مورد هجوم موشک‌های رژیم بعث عراق قرار گرفت، امام خمینی^(ره) در مهر ۱۳۶۲ به محمدرضا مهدوی‌کنی مأموریت می‌دهند تا جهت امداد افراد و مناطق آسیب‌دیده از این حملات، ستادی را تشکیل دهد. حجت‌الاسلام مهدوی‌کنی نیز در حکمی حبیب‌الله عسگراولادی را به‌عنوان قائم‌مقام ستاد پشتیبانی و امداد امام در جنگ شهرها منصوب می‌کند و مدیریت تشکیلات ستاد را به وی می‌سپرد. ستادی که فعالیت‌های آن تا پایان جنگ ادامه دارد.

۱۴ مهر ۱۳۶۲
حکم امام خمینی^(ره) به محمدرضا مهدوی‌کنی
جهت تشکیل ستاد پشتیبانی و امداد امام در جنگ شهرها
‏بسم الله الرحمن الرحیم‏
‏‏جناب مستطاب حجت‌الاسلام آقای مهدوی‌کنی دامت افاضاته‏
با توجه به حوادث ناگوار فوق‌العادهٔ ناشی از حملات وحشیانهٔ موشکی و بمبارانهای‏‎ ‎‏مکرر مناطق مسکونی شهرها و روستاها به‌وسیلهٔ عوامل استکبار جهانی و حزب بعث‏‎ ‎‏عفلقی عراق، ناچار نیاز به کمکهای فوری و ضربتی احساس می‌شود. در این رابطه لازم‏‎ ‎‏است ستادی تشکیل شود که با اختیارات کامل و فوق‌برنامه نیازهای تدارکاتی و عاطفی‏‎ ‎‏مردم محترم مصیبت‌زده و داغدیده را بدون وقفه برآورده سازد. لازم به تذکر است که به‏‎ ‎‏متصدیان و مأموران این امر اسلامی امر و سفارش اکید شود که با احترامات فایقه با این‏‎ ‎‏عزیزان مظلوم برخورد گردد.‏
انتظار دارد که جناب آقای رئیس‌جمهور محترم و رئیس محترم دولت، أیّدهم‌الله،‏‎ ‎‏در اقدام به این مهم تمام سعی و کوشش لازم را مبذول دارند و تلاش در بهبود وضع این‏‎ ‎‏عزیزان محترم را به‌عنوان یک وظیفه شرعی تلقی فرمایند. لازم است این ستاد با تشکیل‏‎ ‎‏گروههای نجات و پشتیبانی و اسکان فوری موقت و تهیهٔ لوازم مورد احتیاج، گوشه‌ای از‏‎ ‎‏وظایف انسانی اسلامی خود را عملی سازد.
کلیهٔ ارگانهای دولتی و نهادهای انقلابی، اعم از وزارتخانه‌ها و ادارات تابعه،‏‎ ‎‏خصوصاً وزارت صنایع و بازرگانی، موظف‌اند همکاریهای لازم را مبذول دارند. امید‏‎ ‎‏است مردم معظّم و روحانیون و ائمه‌جمعه و جماعات عظیم‌الشأن در سراسر ایران با‏‎ ‎‏یاری و همکاری خود موجب جلب عنایات خاصهٔ خداوند متعال و رضای حضرت‏ ‎‏بقیهالله الاعظم ارواحنا فداه گردند.‏
لازم است جنابعالی اینجانب را از جریان امور و خدای‌نخواسته اگر در تحقق‏‎ ‎‏اهداف فوق به مانعی برخوردید، مستحضر نمایید. از خداوند متعال توفیق و تأیید‏‎ ‎‏همگان را خواستار است والسلام علیکم و رحمه الله‏
‏‏۱۴ مهر ۱۳۶۲‏
روح الله الموسوی الخمینی‏

۲۳ مهر ۱۳۶۲
حکم محمدرضا مهدوی‌کنی به حبیب‌الله عسگراولادی
جهت انتصاب وی به قائم‌مقامی ستاد امداد و پشتیبانی امام در جنگ شهرها
برادر عزیز جناب آقای عسکراولادی دام توفیقه
با توجه بأوامر حضرت امام مدظله‌العالی مبنی بر تشکیل ستادی جهت پشتیبانی و امداد از آسیب‌دیدگان حملات موشکی و بمباران جنابعالی بسمت قائم‌مقام ستاد تعیین میشوید استدعا دارد با قبول این مسئولیت خطیر در تشکیلات ستاد و مدیریت آن و سائر وظائف محوله اقدامات لازم را مشمول دارید امید است که بیاری حضرت احدیت و پیکاری سائر برادران خدمتگزار و همیاری مقامات ذیربط در انجام وظائف محوّله از طرف حضرت امام مدظله موفق باشیم والسلام علیکم و رحمه‌اله و برکاته
مهدوی کنی

۱۳۶۴
حبیب‌الله عسگراولادی به همراه تعدادی دیگر از وزیران دولت اول میرحسین موسوی، ازجمله سیدعلی‌اکبر پرورش، احمد توکلی، سیدمرتضی نبوی، با دعوت از تعدادی اساتید جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ازجمله آیت‌الله ابوالقاسم خزعلی، آیت‌الله حسین راستی کاشانی، آیت‌الله احمد آذری قمی و آیت‌الله محمدعلی شرعی، روزنامه رسالت را تأسیس کردند.
برای انتخاب نام روزنامه به قرآن رجوع کردند؛ آیه ۳۹ سوره احزاب «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَلَایَخْشَوْنَ اَحَدًا اِلَّا اللَّهَ وَکَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِیبًا»، سبب شد نام روزنامه «رسالت» شود.

شکل‌گیری روزنامه رسالت:
در دولت اول مهندس موسوی در کابینه اختلافاتی بر شکل‌گیری برنامه اول توسعه و مسائل اقتصادی دیگر مانند میزان دخالت دولت در اقتصاد و اختیارات مردم بود. تعدادی از وزیران دولت هم‌سو با بعضی از اساتید جامعه مدرسین حوزه علمیه، معتقد بودند: «اموری که مرتبط به مردم است، توسط مردم اداره شود و دولت، بر این امور نظارت داشته باشد». اما برخی دیگر از اعضای کابینه، معتقد بودند: «به‌منظور تحقق عدالت، لازم است اداره امور برعهده دولت باشد تا نظام حاکمیت کشور، سرمایه‌داری نشود». فعالیت مطبوعات و رسانه‌های آن روز عمدتاً با این نوع دیدگاه هماهنگ بودند و نظرات این طیف از اعضا کابینه بیش‌تر تبلیغ می‌شد این سبب شد تا اندیشه اولیه تأسیس یک روزنامه برای انعکاس موضع فقاهت در مورد مسائل حاکمیت، شکل بگیرد.
بعضی از دنبال‌کنندگان موضع فقاهت در حاکمیت که شامل تعدادی از اعضای کابینه دولت و بعضی از اساتید جامعه مدرسین بودند ابتدا تصمیم گرفتند بنیادی به ثبت برسانند تا روزنامه، زیرمجموعه آن بنیاد قرار گیرد. اما احساس کردند ثبت بنیاد، فرآیندی طولانی را طی کند و حتی با تبلیغات صورت گرفته، انجام نشود. به این نتیجه رسیدند که در آغاز، روزنامه را تأسیس و پس از آن، اقدام به ثبت بنیاد کنند.
پس از ثبت امتیاز روزنامه به نام آیت‌الله آذری قمی، با تصمیم هیأت امنا سیدمرتضی نبوی به‌عنوان مدیرمسئول انتخاب شد. با اخذ مجوزهای لازم اواخر سال ۱۳۶۴ اولین شماره روزنامه رسالت منتشر شد. کمی بعد، بنیاد رسالت به ثبت رسید و با درخواست آیت‌الله آذری قمی از وزارت فرهنگ و ارشاد، امتیاز روزنامه از شخص او به بنیاد رسالت منتقل گردید.

۱۳۶۶
عسگراولادی مدتی پس از تعطیلی حزب جمهوری اسلامی، جهت ادامه فعالیت‌های تشکیلاتی از امام خمینی^(ره) درخواست می‌کند تا اجازه دهند در ادامه راه هیئت‌های مؤتلفه که پیش از انقلاب توسط شخص امام شکل گرفته بود، تشکلی را ثبت کند. به این ترتیب با اجازه امام، جمعیت مؤتلفه اسلامی فعالیت خود را آغاز کرد.

عسگراولادی در اولین روزهای پس از رحلت امام^(ره) در دیدار با رهبر انقلاب در مورد مؤتلفه اسلامی توضیحاتی بیان کرد و از ایشان در مورد ادامه کار جمعیت مؤتلفه اسلامی اجازه خواست. عسگراولادی در آن دیدار گفت: «ما مؤتلفه را با هدایت امام آغاز کردیم، با ارشادات امام ادامه دادیم، و الان الامر الیکم، امر با شماست، هرطور که بفرمایید ما خودمان را تطبیق می‌دهیم، اگر بفرمایید مؤتلفه دیگر نباشد ما مؤتلفه را فراموش می‌کنیم!» در آن دیدار آیت‌الله خامنه‌ای با ادامه فعالیت‌های مؤتلفه اسلامی موافقت کردند.

جمعیت مؤتلفه اسلامی بعدها با ساماندهی و گسترش به‌عنوان حزب مؤتلفه اسلامی ثبت شد. حزب هر دو سال یکبار مجمع عمومی برگزار می‌کرد و نمایندگان اعضای مؤتلفه کل کشور، شورای مرکزی ۳۰ نفره و پنج عضو علی‌البدل را انتخاب می‌کردند.

مرداد ۱۳۸۳
عسگراولادی از دبیرکلی حزب مؤتلفه اسلامی کناره‌گیری می‌کند.
۱۶ تیر ۱۳۸۳
عسگراولادی در پایان نشست شورای دبیران حزب مؤتلفه اسلامی اعلام کرد: براساس تصمیم‌گیری اعضای شورای مرکزی؛ محمدنبی حبیبی به‌عنوان دبیرکل حزب مؤتلفه اسلامی با اکثریت بیش از دوسوم آراء انتخاب شد.
عسگراولادی پس از استعفا گفت: از این پس به‌عنوان یکی از اعضا در حزب خدمت‌گزاری خواهم کرد و مؤتلفه اسلامی به فضل خدا فصل جدیدی را با مدیریت جدید آغاز خواهد کرد و همه اعضاء در خدمت دبیرکل خواهند بود و ایشان عملاً از دهم شهریور سال جاری کار خود را آغاز خواهد کرد.
عسگراولادی تا پایان عمر به‌عنوان عضو شورای مرکزی فعالیت خود را در حزب مؤتلفه اسلامی ادامه داد.

از جمله بخش‌های مختلف حزب مؤتلفه اسلامی:
بخش دانشجویان، جوانان، بانوان، امر به معروف و نهی از منکر و نشریه شما ارگان حزب مؤتلفه اسلامی که از دهه هفتاد فعالیت خود را آغاز کرد.

فهرستی از فعالیت‌های هیأت‌های مؤتلفه اسلامی پیش از پیروزی انقلاب:
مبارزه با غائله انجمن‌های ایالتی و ولایتی
مقابله با رفراندوم شاه در بهمن ۱۳۴۱
عزای ملی نوروز ۱۳۴۲
حضور در جریان مدرسه فیضیه
حضور در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و روزهای بعد
تحریم انتخابات مجلس دوره ۲۱
راه‌اندازی اولین راهپیمایی مردمی در قم و سپس در عاشورای سال ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳
شرکت در برگزاری مراسم استقبال از امام پس از آزادی
تکثیر و توزیع نوارهای امام و مراجع در سراسر کشور
چاپ و پخش و توزیع اعلامیه‌ها و بیانیه‌ها
چاپ و پخش اعلامیه امام علیه کاپیتولاسیون، در تهران و شهرهای بزرگ کشور
تشکیل گروه جهاد مسلحانه
مشارکت در برگزاری راهپیمایی‌ها و تظاهرات و اعتراضات مردمی از جمله اعتراض به تبعید امام خمینی و تظاهرات ۱۳ آبان
اقدام به قتل حسنعلی منصور
برگزاری مراسم‌های عزاداری و جشن‌های مذهبی
تأمین بخشی از هزینه‌های مبارزه نهضت اسلامی از کمک‌های مردمی
رسیدگی به خانواده‌های زندانیان سیاسی و بازماندگان شهدا
کمک‌هزینه درمان مجروحان تظاهرات و درگیری‌های با رژیم
تأسیس مدارس و آموزشگاه‌ها
برگزاری اردوهای تفریحی و آموزشی خانواده‌محور
تهیه کتب، جزوات و نشریات مذهبی و سیاسی
تأسیس صندوق‌های قرض‌الحسنه
کمک به محرومین و مستضعفین
حضور در جریانات سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ در کنار نیروهای روحانیت و مدرسین حوزه علمیه
تشکیل کمیته استقبال از امام خمینی و انتظامات آن مراسم
اداره برخی امور اقامتگاه امام خمینی

برخی از شهدای هیأت‌های مؤتلفه اسلامی:
۲۶ خرداد ۱۳۴۴
صادق امانی، محمد بخارایی، مرتضی نیک‌نژاد، رضا صفار هرندی
۲ شهریور ۱۳۵۷
سیدعلی اندرزگو
۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸
آیت‌الله مرتضی مطهری عضو شورای روحانیت
۴ شهریور ۱۳۵۸
مهدی عراقی عضو مؤسس
۷ تیر ۱۳۶۰
آیت‌الله سیدمحمد بهشتی عضو شواری روحانیت
عباسعلی ناطق نوری، محمدصادق اسلامی، علی درخشان، حسن عباسپور، جواد سرحدی
۱ شهریور ۱۳۷۷
سیداسدالله لاجوردی ، عضو مؤسس

۱۳۶۸
عسگراولادی یکی از وصیت‌های شهدای ۲۶ خرداد ۱۳۴۳ هیأت‌های مؤتلفه اسلامی (صادق امانی، محمد خارایی، رضا صفار هرندی، مرتضی نیک‌نژاد) را کار فرهنگی و تربیتی می‌دانست. به‌ همین دلیل در سال ۱۳۶۸ در خانه یکی از اقوام، مدرسه‌ای تنها با کلاس اول ابتدایی تاسیس کردند و نام آن را مدرسه شهدای مؤتلفه اسلامی گذاشتند. کم‌کم مدرسه گسترش پیدا کرد و تمام مقاطع دخترانه و پسرانه آن در تهران ایجاد شد.

۱۳۷۵
حبیب‌الله عسگراولادی از دوره چهارم تا دوره هفتم (و پایان عمرش) با حکم آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب، عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. این مجمع با نامه امام خمینی^(ره) به جمعی از مسئولان نظام (از جمله سران قوا و نخست‌وزیر) ایجاد شد.

‏‏‏نامه جمعی از مسئولان نظام به امام خمینی^(ره)
درخواست تسریع در معرفی مجمع تشخیص مصلحت نظام
بسمه تعالی
‏‏محضر مقدس رهبر عظیم‌الشأن، حضرت آیت‌الله العظمی امام خمینی ^{دامت برکات وجوده الشریف‏}
در سایه اظهارات اخیر آن وجود مبارک، از لحاظ نظری مشکلاتی که در راه قانون‌گذاری و اداره‏‎ ‎‏جامعه اسلامی به چشم می‌خورد برطرف شده؛ و همان‌گونه که انتظار می‌رفت این راهنمایی‌ها مورد‏‎ ‎‏اتفاق‌نظر صاحب‌نظران قرار گرفت. مسئله‌ای که باقی مانده شیوه اجرایی اعمال حق حاکم اسلامی در‏‎ ‎‏موارد احکام حکومتی است. در حال حاضر لوایح قانونی ابتدا در وزارتخانه‌های مربوط، و سپس در‏‎ ‎‏کمیسیون مربوط در دولت، و سپس در جلسه هیأت دولت مورد شور قرار می‌گیرد. و پس از تصویب‏‎ ‎‏در مجلس، معمولاً دو شور در کمیسیون‌های تخصصی دارد، که با حضور کارشناسان دولت و بررسی‏‎ ‎‏نظرات متخصصان، که معمولاً پس از اعلام و انتشار به کمیسیون‌ها می‌رسد، انجام می‌شود. و معمولاً یک‏‎ ‎‏لایحه در چند کمیسیون، به‌تناسب مطالب، مورد بررسی قرار می‌گیرد. و دو شور هم در جلسه علنی‏‎ ‎‏دارد، که همه نمایندگان و وزرا یا معاونان وزارتخانه‌های مربوط در آن شرکت می‌کنند، و به‌تناسب‏‎ ‎‏تخصص‌ها اظهار نظر می‌کنند و پیشنهاد اصلاحی می‌دهند. و اگر کار به صورت طرح شروع شود، گرچه‏‎ ‎‏ابتدا کارشناسی دولت را همراه ندارد، ولی در کمیسیون‌ها و جلسه عمومی، همانند لوایح، کارشناسان‏‎ ‎‏مربوط نظرات خود را مطرح می‌کنند. پس از تصویب نهایی، شورای نگهبان هم نظرات خود را در‏‎ ‎‏قالب احکام شرعی یا قانون اساسی اعلام می‌دارد که در مواردی مجلس نظر آنها را تأمین می‌نماید. و‏‎ ‎‏در مواردی از نظر مجلس قابل تأمین نیست، که در این صورت مجلس و شورای نگهبان نمی‌توانند‏‎ ‎‎‏توافق کنند. و همین جاست که نیاز به دخالت ولایت فقیه و تشخیص موضوع حکم حکومتی پیش‏‎ ‎‏می‌آید. گرچه موارد فراوانی از این نمونه‌ها در حقیقت اختلاف ناشی از نظرات کارشناسان است که‏‎ ‎‏موضوع احکام اسلام یا کلیات قوانین اساسی را خلق می‌کند. اطلاع یافته‌ایم که جنابعالی درصدد تعیین‏‎ ‎‏مرجعی هستید که در صورت حل نشدن اختلاف مجلس و شورای نگهبان، از نظر شرع مقدس یا قانون‏‎ ‎‏اساسی یا تشخیص مصلحت نظام و جامعه حکم حکومتی را بیان نماید. در صورتی که در این خصوص‏‎ ‎‏به تصمیم رسیده باشید، با توجه به اینکه هم‌اکنون موارد متعددی از مسائل مهم جامعه بلاتکلیف مانده،‏‎ ‎‏سرعت عمل مطلوب است.‏‏‏
عبدالکریم موسوی، سیدعلی خامنه‌ای، احمد خمینی، میرحسین موسوی، اکبر هاشمی رفسنجانی‏‏

پاسخ امام خمینی^(ره) ‏‏‏به نامه جمعی از مسئولان نظام
در مورد تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام و اسامی اعضا دوره اول
بسم الله الرحمن الرحیم‏
گرچه به نظر اینجانب پس از طی این مراحل زیر نظر کارشناسان، که در تشخیص این‏‎ ‎‏امور مرجع هستند، احتیاج به این مرحله نیست، لکن برای غایت احتیاط، در صورتی که‏‎ ‎‏بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان شرعاً و قانوناً توافق حاصل نشد، مجمعی‏‎ ‎‏مرکب از فقهای محترم شورای نگهبان و حضرات حجج اسلام: خامنه‌ای، هاشمی،‏‎ ‎‏اردبیلی، توسلی،‏‎‎‏ موسوی خوئینی‌ها، و جناب آقای میرحسین موسوی، و وزیر‏‎ ‎‏مربوط، برای تشخیص مصلحت نظام اسلامی تشکیل گردد؛ و در صورت لزوم از‏‎ ‎‏کارشناسان دیگری هم دعوت به عمل آید و پس از مشورت‌های لازم، رأی اکثریت ‏اعضای حاضر این مجمع مورد عمل قرار گیرد. احمد‏‎‏ در این مجمع شرکت می‌نماید تا‏‎ ‎‏گزارش جلسات به اینجانب سریع‌تر برسد.‏
حضرات آقایان توجه داشته باشند که مصلحت نظام از امور مهمه‌ای است که گاهی‏‎ ‎‏غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می‌گردد. امروز جهان اسلام نظام جمهوری‏‎ ‎‎‏اسلامی ایران را تابلوی تمام‌نمای حل معضلات خویش می‌دانند. مصلحت نظام و مردم‏‎ ‎‏از امور مهمه‌ای است که مقاومت در مقابل آن ممکن است اسلام پابرهنگان زمین را در‏‎ ‎‏زمان‌های دور و نزدیک زیر سؤال برد، و اسلام آمریکایی مستکبرین و متکبرین را با‏‎ ‎‏پشتوانه میلیاردها دلار توسط ایادی داخل و خارج آنان پیروز گرداند. از خدای متعال‏‎ ‎‏می‌خواهم تا در این مرحله حساس آقایان را کمک فرماید.‏
‏‏به تاریخ ۱۷ بهمن ماه ۱۳۶۶‏
روح الله الموسوی الخمینی‏

پیام امام خمینی^(ره) به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام
تعیین اختیارات مجمع تشخیص مصلحت نظام
بسم الله الرحمن الرحیم‌
خدمت حضرات آقایان اعضای محترم مجمع تشخیص مصلحت دامت افاضاتهم‌
با سلام و دعا و آرزوی موفقیت برای آن مجمع محترم، از آنجا که وضعیت جنگ به صورتی در آمده است که هیچ مسئله‌ای آن چنان فوریتی ندارد که بدون طرح در مجلس و نظارت شورای محترم نگهبان مستقیماً در آن مجمع طرح گردد، لازم دیدم نکاتی را متذکر شوم:
۱. آنچه تا کنون در مجمع تصویب شده است مادام‌المصلحه، به قوّت خود باقی است.
۲. آنچه در دست تصویب است اختیار آن با خود مجمع است که در صورت صلاحدید تصویب می‌نمایند.
۳. پس از آن، تنها در مواقعی که بین مجلس و شورای نگهبان اختلاف است، به همان صورتی که در آیین نامه مصوب آن مجمع طرح شده بود عمل گردد. البته ماده پنج به همان صورتی که اصلاح کرده بودم-جلسه با هفت نفر رسمیت پیدا می‌کند- باقی باشد. و ماده ۱۰ بدین صورت اصلاح گردد: کلمه «مجدداً» حذف گردد؛ و به جای آن «تنها یک بار» گذارده شود.
تذکری پدرانه به اعضای عزیز شورای نگهبان می‌دهم که خودشان قبل از این گیرها، مصلحت نظام را در نظر بگیرند، چرا که یکی از مسائل بسیار مهم در دنیای پر آشوب کنونی نقش زمان و مکان در اجتهاد و نوع تصمیم‌گیریها است. حکومتْ فلسفه عملیِ‌ برخورد با شرک و کفر و معضلات داخلی و خارجی را تعیین می‌کند. و این بحثهای طلبگی مدارس، که در چهارچوب تئوریهاست، نه تنها قابل حل نیست، که ما را به بن‌بستهایی می‌کشاند که منجر به نقض ظاهری قانون اساسی می‌گردد. شما در عین اینکه باید تمام توان خودتان را بگذارید که خلاف شرعی صورت نگیرد- و خدا آن روز را نیاورد- باید تمام سعی خودتان را بنمایید که خدای ناکرده اسلام در پیچ و خمهای اقتصادی، نظامی، اجتماعی و سیاسی، متهم به عدم قدرت اداره جهان نگردد. خداوند به همه اعضای محترم مجمع تشخیص مصلحت توفیق دهد تا هر چه بهتر به اسلام خدمت کنید. و السلام علیکم و رحمه الله.
۸ دی ۱۳۶۷
روح الله الموسوی الخمینی‌

‌آیین‌نامه داخلی اولیه مجمع تشخیص مصلحت نظام اسلامی
‌ماده ۱. محل تشکیل جلسات مجمع دفتر رییس جمهور است.
‌ماده ۲. ریاست مجمع با رییس جمهور و نیابت ریاست با آقای هاشمی رفسنجانی است.
‌تبصره. اگر در دوره‌ای رییس جمهور وقت عضو این مجمع نباشد برای تعیین محل تشکیل
جلسات و رییس، اخذ تصمیم خواهد شد.
‌ماده ۳. فعلاً مجمع هفته‌ای یکبار در ساعت ۱۹ روزهای سه‌شنبه تشکیل جلسه می‌دهد. هرگونه تغییری با تصویب خود جلسه صورت خواهد‌ پذیرفت.
‌ماده ۴. تشکیل جلسات فوق‌العاده به دو ترتیب امکان‌پذیر است:
‌اول. تصویب و تعیین وقت در جلسات عادی.
‌دوم. پیشنهاد کتبی پنج نفر به رئیس مجمع با تصریح به موضوع.‌
که در صورت دوم رئیس مجمع برای اولین فرصت ممکن اعضای مجمع را دعوت نموده و جلسه فوق‌العاده تشکیل می‌دهد.
‌ماده ۵. جلسات مجمع با حضور ۷ نفر (‌اکثریت اعضاء) رسمیت می‌یابد و مصوبات با رأی مثبت اکثریت مطلق حضار اعتبار دارد.
‌تبصره. در صورتی که اعضای منصوب حضرت امام از جمع حضار کمتر یا بیشتر شود نصاب لازم برای رسمیت جلسات با تصویب مجمع تغییر‌ خواهد یافت.
‌ماده ۶. دستور جلسات عادی در جلسه قبل از آن تعیین و حداقل سه روز قبل از طرف رئیس مجمع کتباً به اعضاء ابلاغ می‌شود.
‌تبصره. موضوعات فوری در همه جلسات با پیشنهاد در خود جلسه و تصویب اکثریت اعضاء قابل طرح است.
‌ماده ۷. رأی‌گیری در جلسات علنی است مگر این که جلسه به کیفیت دیگری تصویب نماید.
‌ماده ۸. کارشناس با پیشنهاد یک نفر از اعضاء و با تصویب جلسه و دعوت رئیس مجمع در جلسات شرکت می‌کند.
‌ماده ۹. وزیر مصرح در حکم حضرت امام در مورد کلیه طرح‌ها و لوایح وزیری است که اجرای حکم به‌وسیله او صورت خواهد گرفت و در موارد‌ نامشخص با تشخیص جلسه دعوت خواهد شد.
‌ماده ۱۰. موضوعات قابل طرح در مجمع به ترتیب زیر مشخص و مطرح می‌گردد:
‌مصوبه مجلس شورای اسلامی به شورای نگهبان برای اظهار نظر ارسال می‌شود. شورای نگهبان در صورتی که اشکالی بر آن وارد ببیند، نظرات خود را‌ به مجلس شورای اسلامی
ارائه می‌کند، نظر شورای نگهبان طبق روال قانونی در مجلس مطرح شده و مجلس پس از رأی‌گیری مجدداً مصوبه را به شورای نگهبان ارسال می‌دارد، اگر مصوبه هنوز وافی به
نظارت شورای نگهبان نباشد، در صورت توافق دبیر شورای نگهبان و رئیس مجلس، مجدداً در‌مجلس مطرح می‌گردد و در صورت عدم توافق میان آن دو مصوبه مجلس از شورای نگهبان به مجمع ارسال می‌گردد و در عین حال نظر شورای نگهبان به مجلس شورای اسلامی نیز اعلام می‌شود. ولی مجمع می‌تواند طرح‌ها و لوایح را در هر مرحله‌ای و نیز موضوعات و مسائل مهمه دیگر را با موافقت اکثریت جمع حاضر در جلسات رسمی مورد‌ بررسی و تصمیم‌گیری قرار دهد.
‌فقهای شورای نگهبان چنانچه در جلسات مجمع مقتنع به مصلحت گردند، مستقیماً موافقت خود را به مجلس اعلام می‌دارند و در غیر این صورت حکم مجمع را حسب مورد مستقلاً یا در ضمن مواد دیگر، به مجلس شورای اسلامی اعلام می‌کنند تا به‌وسیله رئیس مجلس جهت امضاء برای رئیس‌جمهور فرستاده شود.

۲۷ اسفند ۱۳۷۵
اسامی اعضای دوره چهارم مجمع تشخیص مصلحت نظام
 ۱. شخصیت های حقوقی
الف. روسای سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه
ب. فقهای شورای نگهبان
ج. وزیر یا رئیس دستگاهی که موضوع مورد بحث در مجمع مربوط به آن می‌شود
۲. شخصیت‌های حقیقی
آقایان اکبر هاشمی رفسنجانی، محمدرضا مهدوی کنی، ابراهیم امینی نجف‌آبادی، عباس واعظ طبسی، احمد جنتی، محمد امامی کاشانی، حسن حبیبی، میرحسین موسوی، علی‌اکبر ولایتی، محمدی ری‌شهری، حسن صانعی، حسن روحانی، موسوی خوئینی‌ها، حبیب‌اله عسگراولادی، درّی نجف آبادی، علی لاریجانی، مصطفی میرسلیم، توسلی محلاتی، عبداله نوری، مرتضی نبوی، فیروزآبادی، غلامرضا آقازاده، بیژن نامدار زنگنه، محمد هاشمی، محسن نوربخش، محسن رضایی (دبیر مجمع) و هاشمی رفسنجانی نیز به‌عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت منصوب شد.

اسفند ۱۳۸۰
اسامی اعضای دوره پنجم مجمع تشخیص مصلحت نظام
حکم آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب:
مجمع تشخیص مصلحت نظام در شکل و ترکیب جدید، طی پنج سال گذشته بحمدالله در راه وظایف سه گانه‌ مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران گام‌های بلندی برداشت و خدمات مهم و ارزشمندی را به کشور و مردم تقدیم کرد. این مجمع محترم در دوره‌ پنج ساله توانست موارد اختلاف بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان را حل کند و برخی از معضلات ارجاع شده به آن مجمع را به نتایج مورد قبول برساند، به‌علاوه در تعیین و تثبیت سیاست‌های کلی کشور، حرکت نوین و نظام‌مندی را آغاز نماید و یکی از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های مترقی قانون اساسی را به کار گرفته، با نگاهی جامع و فراگیر و ناظر به مصالح عالی نظام در مقاطع مختلف به وظایف مصرح در قانون اساسی اهتمام ورزد.
اینجانب در پایان دوره‌ پنج ساله از زحمات همه‌ اعضای محترم و دبیرخانه، بویژه از حسن مدیریت ریاست محترم آن مجمع، تشکر می‌کنم و ترکیب جدید را برای یک دوره‌ پنج ساله دیگر به ریاست جناب حجت‌الاسلام‌والمسلمین آقای هاشمی رفسنجانی معرفی می‌نمایم.
۱. شخصیتهای حقیقی عضو، عبارتند از حجج اسلام و آیات و حضرات:
آقایان هاشمی رفسنجانی، امینی نجف آبادی، واعظ طبسی، احمد جنتی، امامی کاشانی، موحدی کرمانی، حسن حبیبی، میرحسین موسوی، آقای علی اکبر ولایتی، محمدی ری‌شهری، حاج شیخ حسن صانعی، حسن روحانی، حبیب الله عسگراولادی، دری نجف آبادی، علی لاریجانی، مصطفی میرسلیم، توسلی محلاتی، مرتضی نبوی، فیروز‌آبادی، غلامرضا آقازاده، بیژن نامدار زنگنه، محمد هاشمی، محسن رضایی، علی‌اکبر ناطق نوری، محمدرضا عارف، غلامعلی حداد عادل، مجید انصاری، حسین مظفر، محمدرضا باهنر و محمدجواد ایروانی.
جلسات مجمع در هنگام بحث در مصوبات مورد تعارض مجلس و شورای نگهبان، متشکل خواهد بود از همه اعضای نامبرده و دیگر جلسات، متشکل خواهد بود، از اعضای حقیقی به اضافه‌ ردیف «الف» و «ج» و «د» از بند ۱.
 امید است مجمع تشخیص مصلحت نظام در این دوره بتواند در ادامه‌ فعالیت‌های قبلی خود از کارشناسی عناصر مجرب و صاحب‌نظر استفاده کند و با تقویت کمیسیون‌های تخصصی و دبیرخانه از توان مرکز تحقیقات راهبردی بطور کامل استفاده نماید و در تثبیت سیاست‌های کلی نظام و حل معضلات کشور گام‌های اساسی بردارد.
سیدعلی خامنه‌ای

۸ اسفند ۱۳۸۵
اسامی اعضای دوره ششم مجمع تشخیص مصلحت نظام
حکم آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب:
بسم الله الرحمن الرحیم
خداوند متعال را سپاس میگویم که مجمع تشخیص مصلحت نظام با هدایت و تایید او در یکدوره پنجساله دیگر توانست به خدماتی در چهارچوب وظایف قانونی خود توفیق یابد.
تنظیم و پیشنهاد سند چشم‌انداز بیست ساله کشور و سیاست‌های کلی در صدر فهرست متنوع این خدمات قرار گرفته است. وظیفه‌ی اینجانب آن است که از یکایک اعضاء محترم و دبیرخانه، به‌ویژه از ریاست محترم و حسن مدیریت به کار رفته تشکر کنم.
ترکیب متناسب و متکامل اعضا به آن مجمع محترم فرصت و امکان می دهد که موضوعات مطرح شده را از جوانب گوناگونِ آن بنگرد، و تکیه به نظر کارشناسان و صاحبنظران موجب می‌گردد که مصوبات مجمع از اتقان و استدلال کافی برخوردار باشد.
از این رو لازم می‌دانم آن مجمع محترم را به بهره‌گیری هرچه بیشتر از نظرات کارشناسی و تقویت این پشتوانه‌ی مهم و نیز به حضور فعالانه و مباحثات مستدل اعضاء آن توصیه کنم.
تدوین مستنداتی که مصوبات مجمع برآمده از آن و متکی به آن است، بیشک در شمار اسناد علمی و مایه‌ی بهره‌مندی جویندگان و پژوهشگران خواهد بود.
اکنون برای دوره پنجساله جدید شخصیت‌های حقوقی و حقیقی نامبرده در زیر را با ریاست جناب حجت الاسلام‌والمسلمین آقای هاشمی رفسنجانی تعیین می کنم:
– رؤسای محترم سه قوه.
– فقهای معزز شورای نگهبان.
– وزیر یا رئیس دستگاهی که موضوع مورد بحث، به آن دستگاه مربوط است.
– رئیس کمیسیون متناسب با موضوع بحث از مجلس شورای اسلامی.
– حجج اسلام و آیات و حضرات:
آقایان هاشمی رفسنجانی، احمد جنتی،  واعظ طبسی، امینی نجف آبادی،  غلامعلی حداد عادل، امامی کاشانی، موحدی کرمانی، حسن حبیبی، میرحسین موسوی، آقای علی اکبر ولایتی، دری نجف آبادی، محمدی ری‌شهری، حاج شیخ حسن صانعی، حسن روحانی، حبیب الله عسکراولادی، علی لاریجانی، محمدرضا باهنر، مجید انصاری، سید مصطفی میرسلیم،  توسلی محلاتی، سیدمرتضی نبوی، علی‌اکبر ناطق نوری، سید حسن فیروز‌آبادی، غلامرضا آقازاده، بیژن نامدار زنگنه، محسن رضایی، حسین مظفر، محمد هاشمی، محمدرضا عارف، محمد جواد ایروانی،  پرویز داودی، غلامحسین محسنی اژه‌ای ، آقای علی آقامحمدی، محمد فروزنده، داود دانش جعفری.
از خداوند متعال توفیق آقایان محترم را در ادای این مسئولیت مهمی که بر دوش گرفته‌اند و توجه به توصیه‌های مذکور در متن و پیوست این ابلاغ، مسألت می‌کنم.
سیدعلی خامنه‌ای

۲۴ اسفند ۱۳۹۰
اسامی اعضای دوره هفتم مجمع تشخیص مصلحت نظام
حکم آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب:
بسم الله الرحمن الرحیم
پروردگار متعال عزّشأنه را سپاس می گویم که مجمع تشخیص مصلحت موفق شد دوره ی پنجساله ی دیگری را با عنایات الهی و با کارنامه ای قابل قبول پشت سر بگذارد که امید است آثار و منافع اقدامات قانونی مجمع به شکل شایسته ای در مبادی مدیریتی کشور – قوای سه گانه و نیروهای مسلح و سایر دستگاه‌ها – به بار نشیند و همگان نتایج آن را مشاهده کنند. 
ضمن تشکر از همه آقایان اعضای محترم، ریاست و دبیرخانه مجمع، برای دوره ی پنجساله جدید شخصیت های حقوقی و حقیقی نامبرده در زیر را با ریاست جناب حجت‌الاسلام‌والمسلمین آقای هاشمی رفسنجانی تعیین می کنم:
۱. شخصیت‌های حقوقی عضو عبارتند از:
الف. رؤسای محترم سه قوه
ب. فقهای معزز شورای نگهبان
ج . دبیر شورایعالی امنیت ملی
د. وزیر یا رئیس دستگاهی که موضوع مورد بحث، به آن دستگاه مربوط است
هـ. رئیس کمیسیون متناسب با موضوع بحث از مجلس شورای اسلامی
۲. شخصیت های حقیقی عضو عبارتند از:
آیات و حجج اسلام:
آقای هاشمی رفسنجانی، آقای حاج شیخ احمد جنتی، آقای واعظ طبسی، آقای امینی نجف‌آبادی، آقای سیدمحمود هاشمی شاهرودی، آقای موحدی کرمانی، آقای علی اکبر ناطق نوری، آقای حاج شیخ حسن صانعی، آقای حسن روحانی، آقای قربانعلی دری نجف‌آبادی، آقای غلامحسین محسنی اژه‌ای ، آقای محمود محمدی عراقی، آقای غلامرضا مصباحی مقدم، آقای مجید انصاری
و حضرات:
آقای غلامرضا آقازاده، آقای علی آقامحمدی، آقای محمدجواد ایروانی، آقای محمدرضا باهنر، آقای غلامعلی حداد عادل، آقای حسن حبیبی، آقای داود دانش جعفری، آقای پرویز داودی، آقای محسن رضایی، آقای محمدحسین صفار هرندی، حبیب‌الله عسگراولادی، آقای محمدرضا عارف، آقای محمد فروزنده، آقای سیدحسن فیروزآبادی، آقای علی لاریجانی، آقای حسین مظفر، آقای حسین محمدی، آقای سیدمصطفی میرسلیم، آقای سیدمرتضی نبوی، آقای علی‌اکبر ولایتی، آقای صادق واعظ زاده، آقای احمد وحیدی.
جلسات مجمع در هنگام بحث در مصوبات مورد تعارض مجلس و شورای نگهبان متشکل خواهد بود از همه اعضای نامبرده و دیگر جلسات متشکل خواهد بود از اعضای حقیقی باضافه ردیف‌های الف، د و هـ از بند ۱.
ضمن تأکید بر اجرای کامل توصیه‌های ابلاغ شده دوره گذشته، نکات دیگری به‌پیوست این حکم ابلاغ خواهد شد.
بر خود لازم می‌دانم از زحمات آقایان محترمی که در دوره گذشته عضو این مجمع بوده و در دوره جدید حضور ندارند، قدردانی نمایم.
در پایان اعضای محترم این دوره را به رعایت صلاح و سداد و اتقان و انصاف و جامعیت و رعایت مصلحت نظام به‌معنای اتمّ کلمه و حضور فعال در جلسات مجمع و کمیسیونهای مربوط توصیه کرده و توفیق آقایان را در اجرای مسئولیت مهمی که در دوره جدید بر دوش گرفته‌اند، مسئلت می‌نمایم.
سیدعلی خامنه‌ای

رهبر انقلاب در در ابتدای پیام‌شان جهت معرفی اعضای جدید مجمع در دوره هشتم نوشتند:
بسم الله الرّحمن الرّحیم
خداوند علیم و قدیر را سپاس می‌گویم که با کمک و هدایت خود، مجمع تشخیص مصلحت را بر ادای وظائف خطیر آن موفق فرمود و این نهاد قانونی در بیش از ربع قرن توانست نقشی اثرگذار در اداره‌ی کشور داشته باشد. لازم می‌دانم از همه‌ی اعضاء و کارگزاران این نهاد تشکر کنم و یاد درگذشتگان این مجموعه را گرامی بدارم، مخصوصاً جناب آقای هاشمی رفسنجانی که از استوانه‌های سیاسی کشور بودند و سال‌ها مسئولیت سنگین ریاست این مجمع را برعهده داشتند، و نیز جناب حجت‌الاسلام‌والمسلمین آقای طبسی و جناب آقای عسگراولادی و جناب دکتر حسن حبیبی رحمه‌الله‌علیهم.
۲۳ مرداد ۹۶

عسگراولادی ریاست جبهه پیروان خط امام و رهبری را برعهده داشت. جبهه‌ای متشکل از چندین تشکل هم‌سو از جمله:
۱. حزب مؤتلفه اسلامی
۲. انجمن اسلامی پزشکان ایران
۳. جامعه اسلامی مهندسین
۴. جامعه اسلامی دانشگاهیان ایران
۵. جامعه اسلامی دانشجویان
۶. جامعه اسلامی فرهنگیان
۷. جامعه اسلامی کارمندان
۸. جامعه اسلامی کارگران
۹. جامعه انجمن‌های اسلامی اصناف و بازار
۱۰. جامعه اسلامی نمایندگان ادوار مختلف مجلس
۱۱. جامعه زینب^(س)
۱۲. جامعه اسلامی ورزشکاران
۱۳. کانون اسلامی فارغ‌التحصیلان شبه‌قاره هند

۱ تیر ۱۳۷۵
عسگراولادی با حکم آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب، به‌عنوان عضو هیئت امنای بنیاد مستضعفان منصوب می‌شود.
بنیاد مستضعفان چند روز پس از پیروزی انقلاب با حکم امام خمینی مبنی بر مصادره اموال سلسله پهلوی، زیر نظر هیأت منتخب امام (حجج اسلام سیدمحمد بهشتی، سیدعلی خامنه‌ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی و آقایان احمد جلالی، علی مسعودی و عزت‌الله سحابی) در ۱۴ اسفند ۱۳۵۷ تأسیس شد. از جمله وظایف این بنیاد، تأمین خدمات و خودکفایی جانبازان، اعتلای فرهنگ ایثار و رسیدگی به امور طبقات ضعیف بود. در سال ۱۳۸۸ بخش جانبازان از بنیاد مستضعفان جدا شد.

حکم آیت‌الله خامنه‌ای به حبیب‌الله عسگراولادی
جهت عضویت در هیئت امنای بنیاد مستضعفان
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب آقای حبیب‌اللَّه عسکراولادی
باتوجه به تغییرات اساسی منظور شده در انجام امور بنیاد مستضعفان و جانبازان و تشکیل هیأت امناء با وظائف مشخص برای مشارکت در تصمیمات اساسی جهت حسن اداره آن، جنابعالی را با حفظ سمت به مدت دو سال به عضویت هیأت امناء بنیاد مستضعفان و جانبازان منصوب می‌نمایم.
امیدوارم با استعانت از خدای متعال با انجام اصلاحات لازم و ارتقاء توان و انسجام این نهاد گرانقدر در جهت بهره‌گیری هرچه بیشتر از امکانات و تأمین خدمات و خودکفایی جانبازان عزیز و حفظ و اعتلای فرهنگ ایثار و جانبازی و رسیدگی به امور طبقات ضعیف موفق و مؤید باشید.
سیّدعلی خامنه‌ای

۹ اسفند ۱۳۵۷
حکم امام خمینی^(ره) خطاب به شورای انقلاب اسلامی
مصادره اموال سلسله پهلوی و مربوطین
‏‏بسم الله الرحمن الرحیم‏
شورای انقلاب اسلامی به موجب این مکتوب مأموریت دارد که تمام اموال منقول و‏‎ ‎‏غیرمنقول سلسلۀ پهلوی و شاخه ها و عمال و مربوطین به این سلسله را که در طول مدت‏‎ ‎‏سلطۀ غیرقانونی از بیت المال مسلمین اختلاس نموده اند، به نفع مستمندان و کارگران و‏‎ ‎‏کارمندان ضعیف مصادره نمایند و منقولات آن در بانکها با شماره ای به اسم شورای‏‎ ‎‏انقلاب یا اسم اینجانب سپرده شود و غیرمنقول ـ از قبیل مستغلات و اراضی ـ ثبت و‏‎ ‎‏مضبوط شود تا به نفع مستمندان از هر طبقه صرف گردد در ایجاد مسکن و کار و‏‎ ‎‏غیر ذلک. به جمیع کمیته های انقلاب اسلامی در سراسر کشور دستور می دهم که آنچه‏‎ ‎‏از این غنایم به دست آورده اند در بانک با شمارۀ معلوم بسپرند. و به دولت ابلاغ نمایید‏‎ ‎‏که این غنایم، مربوط به دولت نیست و امرش با شورای انقلاب است، و آنچه مأمورین‏‎ ‎‏دولت به دست آورده اند یا می آورند، باید به همین شماره به بانک تحویل دهند. و‏‎ ‎‏کسانی که از این اموال چیزی به دست آورده اند، باید فوراً به کمیته ها یا بانک تحویل‏‎ ‎‏دهند و متخلفین مورد مؤاخذه خواهند بود.‏
‏‏روح الله الموسوی الخمینی‏

اساسنامه بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی مصوب ۱۳۷۶:
ماده ۱. نام
بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی، نهاد انقلاب اسلام است که در این اساسنامه اختصاراً «بنیاد» نامیده می‌شود.
ماده ۲. تأسیس
بنیاد از تاریخ ۹ اسفند ۱۳۵۷ با حکم حضرت آیت‌الله العظمی امام خمینی ولی‌امر مسلمین و رهبر کبیر انقلاب اسلامی برای مدت نامحدود تشکیل گردیده است.
ماده ۳. تابعیت
بنیاد دارای تابعیت جمهوری اسلامی ایران است.
ماده ۴. شخصیت حقوقی و استقلال مالی
بنیاد نهادی است نشأت گرفته از انقلاب اسلامی، غیرانتفاعی، دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی، اداری و استخدامی که تحت نظارت عالیه مقام معظم رهبری و طبق مقررات این اساسنامه و آیین‌نامه‌های داخلی اداره می‌شود.
ماده ۵. مرکز اصلی بنیاد
مرکز اصلی بنیاد در تهران است و می‌تواند در داخل و یا خارج کشور حسب نیاز شعبه یا دفتر تأسیس نماید.
ماده ۶. اهداف کلی بنیاد
اهداف کلی بنیاد عبارتست از؛ اداره بهینه سرمایه‌های تحت‌پوشش و حضور در صحنه‌های اقتصادی کشور و جهان به منظور کسب منافع و مصرف آن در تأمین نیازمندی‌ها و رفاه جانبازان و نیز کاهش محرومیت و استضعاف مادی و فرهنگی مستضعفان و اعتلای فربنگ ایثار و جانبازی.
ماده ۷. سرمایه بنیاد
سرمایه بنیاد عبارتست از خالص دارایی‌ها و اموال منقول وغیرمنقولی که به بنیاد اهدا شده و مطابق حکم ولی فقیه به تملک بنیاد درآمده و درمی‌آید و یا در نتیجه فعالیتهای اقتصادی بنیاد حاصل شده و
می‌شود.
تبصره: قبول اموال و یا واحدهای اقتصادی و یا سهام شرکت‌ها از طرف بنیاد متوقف بر این است که
بنیاد آن را به مصلحت بداند.
ماده ۸. وظایف کلی بنیاد در زمینه‌های اقتصادی و محرومان به قرار زیر است:
الف. وظایف کلی در زمینه فعالیت‌های اقتصادی:
۱. حفظ و اعتلای فرهنگ ایثار و جانبازی
۲. اداره امور فرهنگی و اجتماعی جانبازان عزیز
۳. کمک به بهبود وضعیت معیشتی تا مرحله خوداتکایی آنان
۴. کاهش عوارض مصدومیت جانبازان و کمک به افزایش توانایی‌های این عزیزان
ب. وظایف کلی کمک به محرومان:
۱. تقویم و حفظ و اداره اموال و در صورت نیاز تبدیل آنها به دارایی‌های مولد
۲. حفظ اشیاء، اسناد و مدارک تاریخی و بهره‌برداری از آنها در جهت رشد فرهنگی کشور
۳. اداره بهینه واحدهای اقتصادی، ادغام و تبدیل و توسعه آنها با هدف حضور در صحنه‌های داخلی و بین‌المللی.
۴. توسعه توان اقتصادی بنیاد و نیز انجام فعالیت‌های تولیدی و خدماتی به منظور افزایش تولید ملی، کسب درآمد، توسعه فضای رقابتی و کمک به اجرای اهداف و سیاست‌های دولت جمهوری اسلامی ایران.
ج. وظایف کلی بخش محرومان:
انجام فعالیت‌های امدادی وعام‌المنفعه به منظور کاهش محرومیت مستضعفان
ماده ۹. ارکان
ارکان بنیاد عبارتند از:
۱. هیأت امناء
۲. رئیس بنیاد
۳. حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)
ماده ۱۰. هیأت امناء
هیأت امناء بنیاد با عضویت رئیس بنیاد و چهار الی شش نفر به حکم مقام معظم رهبری به عنوان
امین معظم‌له، وظایف مجمع عمومی بنیاد را به شرح زیر به عهده خواهند داشت.
تبصره ۱. رؤسای بخش‌های مختلف بنیاد می‌توانند حسب مورد و بدون حق رأی در جلسات هیأت
امناء شرکت نمایند.
تبصره ۲. هیأت امناء دارای دبیرخانه‌ای است که مسئولیت تهیه دستورجلسات، ثبت مذاکرات، ابلاغ
مصوبات، تهیه اطلاعات و انتشار گزارشات هیأت امناء و انجام امور کارشناسی را به عهده
دارد. دبیر هیأت برای مدت معین توسط هیأت امناء انتخاب می‌شود.
تبصره ۳. هیأت امناء با اخذ گزارش عملکرد رئیس بنیاد و استماع گزارش بازرس، حداکثر تا پایان
تیرماه هر سال نسبت به حساب‌های بنیاد و صورت‌های مالی سال قبل آن اتخاذ تصمیم خواهد
نمود.
تبصره ۴. هیأت امناء با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن با رأی مثبت حداقل سه
نفر از اعضاء تصویب می‌شود.
تبصره ۵. آیین‌نامه داخلی هیأت امناء -که حاوی جریان طرح و بررسی و تصویب دستورات خواهد
بود- در قالب اساسنامه حاضر توسط دبیر هیأت امناء تهیه و به تصویب هیأت امناء خواهد
رسید.
ماده ۱۱. وظایف و اختیارت هیات امناء به قرار زیر است:
۱. بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظم رهبری جهت تصویب.
۲. تعیین سیاست‌ها، خط مشی‌ها و برنامه‌های کلی بنیاد در قالب اهداف و سیاست‌های کلان، که
مقام معظم رهبری ابلاغ خواهند فرمود.
۳. رسیدگی به گزارش حسابرس و بازرسی قانونی و تصویب حساب‌ها و صورت‌های مالی بنیاد.
۴. بررسی و تصویب کلیات برنامه و بودجه سالیانه بنیاد.
۵. تصویب تشکیلات و شرح وظایف و ضوابط و مقررات بنیاد.
۶. تصویب آیین‌نامه‌های پیشنهادی رئیس بنیاد، از جمله آیین‌نامه معاملات، واگذاری و اعطای وام
و تسهیلات اعتباری به مؤسسات، شرکت‌ها و اشخاص حقیقی.
۷. تصویب آیین‌نامه‌های لازم جهت هرگونه سرمایه‌گذاری جدید، تأسیس شرکت یا واحد جدید،
مشارکت یا خرید و فروش سهام و یا اخذ وام.
۸. بررسی و اتخاذ ترمیم در مورد پیشنهادات رئیس بنیاد و یا اعضاء هیأت امناء
۹. تهیه آیین‌نامه نحوه برداشت از حساب‌های خزانه بنیاد و تقدیم به مقام معظم رهبری جهت تصویب.
۱۰. ارائه گزارش عملکرد شش ماهه، خدمت مقام معظم رهبری.
۱۱. نظارت و پیگیری نسبت به استقرار نظام‌های مالی و مدیریتی و اطلاعاتی مناسب در بنیاد.
۱۲. پیگیری و یا تصمیم‌گیری حسب مورد، در خصوص سایر مسائل و اموری که طرف مقام معظم رهبری به هیأت امناء محول می‌شود.
تبصره ۱. هیأت امناء می‌تواند بخشی از وظایف خود را با حفظ مسئولیت به رئیس بنیاد تفویض
نماید.
تبصره ۲. بودجه بنیاد در بخش محرومان در قالب سیاست‌های پرداخت و سرفصل‌های این بخش و
سقفی که به تصویب مقام معظم رهبری خواهد رسید تنظیم می‌گردد.
ماده ۱۲. بازرس و حسابرس (رکن نظارتی)
وظایف رکن نظارتی در بخش‌های بنیاد و کلیه واحدهای تابعه آنها اعم از حسابرسی کنترل‌های برنامه‌ای و بودجه‌ای و قانونی و مقرراتی و بازرسی‌های موردی و نوبه‌ای به عهده معاونت نظارت و
حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است.
ماده ۱۳. رئیس بنیاد
رئیس بنیاد با حکم مقام معظم رهبری منصوب و به عنوان بالاترین مقام اجرایی بنیاد، مسئول انجام
و اجرای کلیه امور و هدایت فعالیت‌ها و حفظ حقوق و منافع بنیاد است، وی وظایف خود را در چارچوب
این اساسنامه و مصوبات هیأت امناء انجام خواهد داد.
ماده ۱۴. وظایف و اختیارات رئیس بنیاد به قرار زیر می‌باشد:
۱۴.۱. اداره امور بنیاد و اتخاذ تصمیم در مورد چگونگی انجام این امور در چارچوب اساسنامه و
مصوبات هیأت امناء.
۱۴.۲. تأسیس، مشارکت، توسعه و انحلال شرکت‌ها و مؤسسات و دفاتر نمایندگی بنیاد در داخل و
خارج از کشور بر اساس آیین‌نامه‌های مصوب هیأت امناء.
۱۴.۳. اعمال حقوق مالکانه بنیاد در مجامع عمومی شرکت‌های تابعه و اتخاذ تصمیم نسبت به آنها به
نمایندگی از طرف بنیاد در چارچوب آیین‌نامه‌های مصوب هیأت امناء.
۱۴.۴. نمایندگی بنیاد در کلیه مراجع و امضاء اسناد و اوراق تعهدآور.
۱۴.۵. ارجاع دعاوی به داوری یا محاکم و ختم آن از طریق سازش و نیز صلح حقوق بنیاد در
چارچوب آیین‌نامه‌های مصوب.
۱۴.۶. وصول مطالبات و نیز تعهد و پرداخت دیون بنیاد.
۱۴.۷. تهیه و تنظیم گزارش عملکرد سالیانه و صورت‌های مالی بنیاد.
۱۴.۸. تعیین و عزل و نصب معاونین و مدیران و نیز اداره امور کارکنان بنیاد با رعایت «بند ب ماده ۱۵».
۱۴.۹. تهیه تشکیلات، آیین‌نامه‌ها، ضوابط و اصلاحات آنها جهت پیشنهاد به هیأت امناء.
۱۴.۱۰. بررسی و مطالعه سرمایه‌گذاری‌ها و طرح‌های توسعه بنیاد و تهیه گزارشات توجیه اقتصادی
آنها به منظور اتخاذ تصمیم براساس آیین‌نامه‌های مصوب.
۱۴.۱۱. تهیه و تنظیم اهداف، سیاست‌ها، خط‌مشی‌ها، برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت و بودجه سالانه بنیاد و شرکت‌ها و واحدهای تابعه جهت پیشنهاد به هیأت امناء به منظور تصویب.
۱۴.۱۲. تعهد، تسجیل، پرداخت و هزینه نمودن وجوه بنیاد در قالب بودجه و آیین‌نامه هیأت
امناء.
۱۴.۱۳. بررسی و تصویب برنامه‌های تفصیلی معاونت‌ها و بخش‌های تابعه بنیاد.
۱۴.۱۴. تدوین و تصویب دستورالعمل‌های اجرایی بنیاد در قالب ضوابط و آینین‌نامه‌های مصوب
هیأت امناء.
۱۴.۱۵. تصویب ضوابط و مقررات داخلی بنیاد با تفویض هیأت امناء.
۱۴.۱۶. افتتاح حساب جاری و سپرده و سایر حساب‌های مورد نیاز بنیاد نزد بانک‌ها و مؤسسات مالی و
اعتباری داخل و خارج از کشور و نیز نگهداری حساب‌ها و حفظ حراست از اموال و دارایی‌های بنیاد در
قالب مصوبات هیأت امناء.
۱۴.۱۷. پیشنهاد قائم‌مقام بنیاد به محضر مقام معظم رهبری و نصب ایشان بعد از تأیید معظم‌له.
۱۴.۱۸. تحصیل اعتبار و استقراض از بانک‌ها و شرکت‌ها و مؤسسات به نفنع بنیاد و واحدهای تابعه و
تعهد و تضمین و ظهرنویسی و قبول و پرداخت و واخواست اوراق تجاری در قالب آیین‌نامه‌های
مصوب هیأت امناء.
۱۴.۱۹. عقد هرنوع قرارداد و تغییر و تبدیل و یا فسخ و اقاله آن و خرید و فروش و معاوضه اموال و
ماشین‌آلات و مناقصه و مزایده درحدود آیین‌نامه‌های مصوب هیأت امناء.
۱۴.۲۰. طرح و اقامه دعاوی و دفاع و جوابگویی به هرگونه دعوای حقوقی و جزایی و ادارس در کلیه
مراجع قضایی، اداری و شهرداری‌ها به طرفیت هر یک از اشخاص حقیقی یا حقوقی و به‌طور کلی ورود و
شرکت در هرگونه دعاوی و ادعاهای که یک طرف آن بنیاد و یا به منافع بنیاد مربوط باشد با اختیار
تعیین وکیل یا نماینده حقوقی در حد اختیارات وکلاء دادگستری و تفویض اختیارات لازم به آنان.
۱۴.۲۱. ایجاد هماهنگی کامل بین بخش‌ها و معاونت‌های مربوطه و هدایت فعالیت‌های در جهت تحقق
اهداف بنیاد.
۱۴.۲۲. قبول اموال و واحد اقتصادی و سهام شرکت به نفع بنیاد.
۱۴.۲۳. اجرای سایر اموری که از طرف مقام معظم رهبری به رئیس بنیاد محول می‌شود.
تبصره. رئیس بنیاد می‌تواند با حفظ مسئولیت، وظایف موضوع این ماده را با حق توکیل به غیر ولو
کراراً واگذار نماید.
ماده ۱۵. سازمان
الف. ساختار تشکیلاتی بنیاد در چارچوب این اساسنامه به تصویب هیأت امناء خواهد رسید.
ب. بخش اقتصادی و جانبازان مجزای از هم و در ابعاد مدیریتی و مالی نسبت به هم مستقل
هستند.
ج. برای بخش‌های جانبازان و اقتصادی دو نفر به عنوان قائم‌مقام و با معرفی ریاست بنیاد و تأیید
مقام معظم رهبری و حکم ریاست بنیاد منصوب می‌گردند. مدیریت اجرایی این دو بخش مطابق آیین‌نامه‌ای که به تصویب هیأت امناء می‌رسد بر عهده ایشان خواهد بود.
د. ارائه خدمات به محرومان و مستضفعان از طریق بخشی که مستقیماً زیر نظر رئیس بنیاد خواهد
بود، انجام می‌شود.
ماده ۱۶. دفاتر و محاسبات
الف. سال مالی بنیاد از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان
خواهد گرفت.
ب. هرکدام از بخش‌های جانبازان و اقتصادی و محرومان بنیاد دارای دفاتر مستقلی هستند که در
محل اصلی استقرار آنها نگاهداری خواهد شد و در کلیه اوقات متعارف، جهت بازرسی، در دسترس
حسابرس و بازرس خواهد بود.
ج. صورتحساب‌های مالی که حساب سالانه بخش‌های بنیاد را تشکیل می‌دهند شامل ترازنامه، حساب
سود و زیان و تغییرات وضعیت مالی و گردش وجوه خواهد بود. این صورتحساب‌ها مطابق قواعد و رسوم متداول، توسط رئیس بنیاد تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به حسابرس و بازرس بنیاد تسلیم
خواهد شد. حسابرس و بازرس سپس گزارش خود را حداکثر ظرف یک ماه به هیأت امناء تسلیم خواهد
نمود.
د. تدوین دفاتر و ارائه گزارشات مالی بنیاد بایستی به طریقی انجام شود که حساب‌ها و عملکرد سال
قبل بنیاد حداکثر تا آخر تیرماه به تصویب هیأت امناء برسد و حساب‌های تجمیعی بنیاد و واحدهای تابعه (که به تصویب مجامع ذی‌ربط رسیده باشد) و عملکرد کل بنیاد به همراه اظهارنظر حسابرس و
بازرس حداکثر تا پایان مهرماه به هیأت امناء تقدیم و به تصویب هیأت امناء برسد.
هـ. تصویب حساب‌های بنیاد توسط هیأت امناء به منزله تأیید و قبول عملکرد مدیران و تصفیه حساب سالانه آنها بوده و قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود.
ماده ۱۷. تمرکز وجوه
خزانه بنیاد به نحوی که کلیه درآمدهای بنیاد از جمله سود حاصل از سرمایه‌گذاری‌ها و فروش اموال
منقول و غیرمنقول و وجوه حاصل از مالیات‌های مأخوذه از تمام واحدهای تابعه در آن تمرکز یابد به
وجود می‌آید.
تبصره برداشت از حساب‌های تمرکزی برای هر منظور از جمله هزینه‌ها (محرومین و ستادی)،
سرمایه‌گذاری‌ها و طرح‌های توسعه در چارچوب آیین‌نامه خاصی است که به تصویب مقام معظم رهبری
خواهد رسید.
ماده ۱۸. محدودیت‌ها
الف. معاملات بنیاد با رؤسا و مدیران و اقارب سببی و نسنبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم
و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود.
ب. انجام معاملات نظیر معاملات بنیاد که متضمن رقابت با عملیات بنیاد باشد، برای مدیران و
مسئولین بنیاد ممنوع است.
ج. اعطای هرگونه تخفیف و واگذاری بلاعوض اموال و یا اعطای وام و اعتبار به مؤسسات و
اشخاص در حداقل ضرورت و بر مبنای ضوابط مصوب هیأت امناء مجاز می‌باشد.
د. اعطای وام و اعتبار به مدیران و مسئولین بنیاد صرفاً بر مبنای آیین‌نامه‌ای است که به تصویب
هیأت امناء خواهد رسید.
تبصره. حدود و ثغور محدودیت‌های فوق را هیأت امناء تعیین می‌کند.
ماده ۱۹. انحلال، تصفیه و یا ادغام بنیاد با نظر مبارک مقام معظم رهبری است.
ماده ۲۰. این اساسنامه در (۲۰) ماده و (۱۱) تبصره در تاریخ ۲۷ آبان ۱۳۷۶ به توشیح مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای^{(مدظله‌العالی)} رسید و اجازه فرمودند رئیس بنیاد نسبت به ثبت و اجرای آن اقدام نماید. با تصویب این اساسنامه کلیه مقررات مغایر آن ملغی خواهد بود.

عسگراولادی در تمام ادوار حضور پیوسته‌اش در هیئت منصفه دادگاه مطبوعات، با رأی دیگر اعضا به‌عنوان رئیس این هیئت انتخاب می‌شود. هیئتی متشکل از افراد شاخص گروه‌های مختلف اجتماعی (از جمله روحانیون، اساتید‌ دانشگاه، پزشکان، مهندسان، نویسندگان و روزنامه‌نگاران، وکلای دادگستری، دبیران و آموزگاران، اصناف، کارمندان، کارگران، کشاورزان، هنرمندان و‌ بسیجیان)، که با حضور در دادگاه مطبوعات، نقش مشورتی به قاضی را ایفا می‌کنند.

طبق اصل ۱۶۸ قانون اساسی؛
رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی علنی است و با حضور هیئت منصفه در محاکم دادگستری صورت می‌گیرد و نحوه انتخاب، شرایط، اختیارات هیئت منصفه و تعریف جرم سیاسی را قانون بر اساس موازین اسلامی معین می‌کند.
طبق ماده ۳۶ قانون مطبوعات؛
هر دو سال یک‌بار در ماه مهر، اعضای هیئت منصفه ۲۱ نفره دادگاه مطبوعات تهران در جلسه‌ای با حضور افراد زیر تعیین می‌شوند:
۱. رئیس کل دادگستری تهران
۲. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
۳. رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه
۴. رئیس شورای اسلامی شهر تهران
۵. رئیس سازمان تبلیغات اسلامی

۹ مهر ۱۳۸۶
۲۱ عضو هیئت منصفه دادگاه مطبوعات برای مدت دو سال انتخاب شدند؛
با حضور ناصر سراج نماینده رئیس قوه قضائیه، محمدحسین صفار هرندی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی چمران رئیس شورای اسلامی شهر تهران، حجت‌الاسلام خاموشی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی و حجت‌الاسلام تقوی رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه.
عباس شکری، مریم سویزی، علی‌اصغر کسائیان، حبیب‌الله عسگراولادی، حسن حمیدزاده، محمدحسین رحیمیان، مرتضی آخوندی، علیرضا مختارپور، فاطمه کروبی، محسن دعاگو، قدرت‌الله رحمانی، محمدعلی نظام‌زاده، جمال شورجه، عبدالصمد خرم‌آبادی، سیداحمد زرهانی، یونس غروی، محمدرضا یزدانی خرم، روح‌الله جمعه‌ای، سعید اصلانی، لاله افتخاری و بیژن نوباوره

۶ اردیبهشت ۱۳۶۸
حدود یک ماه پیش از رحلت امام خمینی^(ره)، ایشان در حکمی خطاب به حبیب‌الله عسگراولادی، اموال در اختیار ولی فقیه را شرح دادند و برای مدیریت و مصرف آنها به مهدی کروبی و حسن صانعی وکالت می‌دهند. این حکم منجر به تشکیل ستادی با نام ستاد اجرایی فرمان حضرت امام^(ره) می‌شود.

۶ اردیبهشت ۱۳۶۸
حکم امام خمینی^(ره) به حبیب‌الله عسگراولادی
جهت رسیدگی به اموال مجهول‌المالک
بسم الله الرحمن الرحیم‌
جناب آقای حبیب‌الله عسکراولادی زید توفیقه‌
با سلام، کلیه وجوه و اموال مجهول‌المالک بلاصاحب، ارث بلاوارث و اموالی که بابت تخمیس و خروج از ذمه و اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی و دیگر قوانین در اختیار ولی فقیه است، در اختیار آقایان حجج اسلام مهدی کروبی و حسن صانعی دامت افاضاتهما قرار میگیرد. آقایان از طرف اینجانب وکیل می‌باشند تا بهرگونه صلاح میدانند در تمامی ابعاد فروش، نگهداری و اداره آنها اقدام نمایند. بدیهی است اگر مایل باشند میتوانند قسمتی از این اختیارات را در اختیار وزارت امور اقتصاد و دارائی قرار دهند. از آقایان میخواهم که دقت کامل کنند تا کلیه درآمدهای حاصله را هرچه بهتر در موارد مقرره شرعیه صرف نمایند و در حد توان به بنیاد شهید، بنیاد پانزده خرداد، بنیاد مسکن، کمیته امداد، سازمان بهزیستی، طرح شهید رجائی و بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی و موارد دیگر مورد نظرشان کمک نمایند و در تمامی موارد امور شرعیه به دقت مراعات گردد. توفیق جنابعالی و آقایان را در خدمت به خانواده شهداء جانبازان و مفقودین و اسراء و مستضعفین آرزومندیم والسلام علیکم و رحمه الله
روح‌الله الموسوی الخمینی‌

اصل ۴۹ قانون اساسی؛
دولت موظف است ثروت‌های ناشی از ربا، غصب، رشوه، اختلاس، سرقت، قمار، سوءاستفاده از موقوفات، سوءاستفاده از مقاطعه‌کاری‌ها و معاملات دولتی، فروش زمین‌های موات و مباحات اصلی، دایر کردن اماکن فساد و سایر موارد غیرمشروع را گرفته و به صاحب حق، رد کند و در صورت معلوم نبودن او به بیت‌المال بدهد. این حکم باید با رسیدگی و تحقیق و ثبوت شرعی به‌وسیله دولت اجرا شود.